Sinh viên vừa học vừa làm: Xu hướng mới hay yêu cầu tất yếu của thời đại?

Khi kinh nghiệm thực tế trở thành "tấm vé" vào thị trường lao động

Trước những yêu cầu mới từ doanh nghiệp, nhiều cơ sở giáo dục đại học đang từng bước điều chỉnh phương pháp đào tạo theo hướng tăng cường trải nghiệm thực tế, đẩy mạnh kết nối với doanh nghiệp và tạo điều kiện để sinh viên tiếp cận môi trường làm việc ngay từ sớm.

Theo ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính – Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi, mục tiêu đào tạo hiện nay không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức chuyên môn mà còn hướng tới việc hình thành năng lực nghề nghiệp toàn diện cho sinh viên.

"Doanh nghiệp hiện không chỉ cần người giỏi chuyên môn mà còn cần những người có thái độ làm việc tích cực, khả năng thích ứng và tinh thần trách nhiệm. Vì vậy, sinh viên cần được chuẩn bị đồng thời cả kiến thức, kỹ năng và bản lĩnh nghề nghiệp", ông Huy chia sẻ.

Theo đó, bên cạnh nền tảng học thuật, sinh viên được rèn luyện kỹ năng giao tiếp, quản trị rủi ro, làm việc theo mục tiêu, xử lý áp lực công việc và thích nghi với môi trường kinh doanh luôn biến động. Đây cũng là những tiêu chí ngày càng được các nhà tuyển dụng quan tâm khi lựa chọn nhân sự.

Tiếp cận doanh nghiệp từ năm nhất

Một trong những điểm đáng chú ý của mô hình đào tạo này là việc đưa sinh viên tiếp xúc với doanh nghiệp ngay từ những năm đầu đại học.

Thông qua các chương trình hợp tác với ngân hàng và doanh nghiệp, sinh viên có cơ hội tham gia làm cộng tác viên, thực tập có định hướng, từ đó từng bước làm quen với hoạt động kinh doanh, chăm sóc khách hàng, quản lý dữ liệu và đánh giá hiệu quả công việc thông qua hệ thống KPI.

Chu Văn Sơn, sinh viên năm nhất Khoa Tài chính – Ngân hàng, cho biết em đã có cơ hội gặp gỡ đại diện các ngân hàng ngay từ những ngày đầu nhập học.

"Em được giới thiệu làm cộng tác viên tại Techcombank Văn Quán và VPBank Tây Hà Nội. Công việc giúp em có thêm thu nhập, đồng thời hiểu rõ hơn về lĩnh vực mình đang theo học và những yêu cầu thực tế của nghề nghiệp trong tương lai", Sơn chia sẻ.

Theo các chuyên gia nhân sự, giá trị lớn nhất mà sinh viên nhận được khi tham gia làm việc sớm không chỉ nằm ở thu nhập, mà còn ở việc tích lũy kinh nghiệm thực tế và xây dựng hồ sơ năng lực ngay từ khi còn ngồi trên ghế giảng đường. Những kết quả công việc cụ thể, doanh số hay khả năng hoàn thành KPI thường là minh chứng rõ ràng hơn bất kỳ lời giới thiệu nào khi ứng tuyển.

Doanh nghiệp tham gia sâu vào quá trình đào tạo

Không dừng lại ở việc tiếp nhận thực tập sinh, nhiều doanh nghiệp hiện nay còn tham gia trực tiếp vào quá trình đào tạo và đánh giá sinh viên.

Bà Nguyễn Thị Hệ, Giám đốc HUB Bán lẻ số 1, Trung tâm Bán lẻ Miền Bắc 5, TPBank cho biết đơn vị đánh giá cao tinh thần cầu thị, khả năng học hỏi và ý thức kỷ luật của nhiều sinh viên thuộc Khoa Tài chính – Ngân hàng. Theo bà, không ít sinh viên đã trở thành nhân viên tập sự ngay từ năm thứ ba và đạt kết quả tích cực trong công việc.

Trong khi đó, bà Trần Thị Huyền Thương, Giám đốc HUB Kinh doanh LiveBank Hà Đông (TPBank), cho rằng khả năng thực thi công việc, tinh thần trách nhiệm và khát vọng phát triển là những yếu tố có ý nghĩa không kém kiến thức chuyên môn trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng.

"Điểm số có thể giúp một ứng viên bước qua vòng sơ tuyển, nhưng sự bền bỉ, kỷ luật và khả năng tạo ra kết quả mới là những yếu tố quyết định quá trình phát triển nghề nghiệp lâu dài", bà Thương nhận định.

Phụ huynh tìm kiếm nhiều hơn một tấm bằng

Cùng với sự thay đổi của thị trường lao động, tiêu chí lựa chọn trường đại học của nhiều gia đình cũng đang thay đổi.

Nếu trước đây, danh tiếng hay tỷ lệ việc làm sau tốt nghiệp thường là những yếu tố được quan tâm hàng đầu, thì hiện nay nhiều phụ huynh mong muốn con em mình được học tập trong môi trường có khả năng giúp các em hình thành kỹ năng sống, tinh thần tự lập và định hướng nghề nghiệp từ sớm.

Chị Đoàn Thị Phương, phụ huynh của một sinh viên ngành Tài chính – Ngân hàng, cho biết điều khiến chị yên tâm là con được tiếp cận thực tế ngay trong quá trình học tập, từ đó hiểu rõ hơn về nghề nghiệp và có động lực phát triển bản thân.

Theo đại diện trường Đại học Nguyễn Trãi, việc duy trì kết nối giữa nhà trường, gia đình và doanh nghiệp giúp sinh viên nhận được sự hỗ trợ liên tục trong suốt quá trình học tập cũng như định hướng nghề nghiệp sau này.

Lợi thế cạnh tranh không còn nằm ở điểm số

Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, thị trường lao động đang đòi hỏi những tiêu chuẩn mới đối với nguồn nhân lực trẻ.

Bên cạnh kiến thức chuyên môn, doanh nghiệp ngày càng coi trọng khả năng thích ứng, kỹ năng làm việc thực tế, tư duy sáng tạo và đạo đức nghề nghiệp. Đây cũng là lý do nhiều mô hình đào tạo hiện nay hướng đến việc giúp sinh viên tích lũy kinh nghiệm từ sớm thay vì chỉ tập trung vào kết quả học tập.

Theo các chuyên gia giáo dục, lợi thế cạnh tranh của người trẻ trong tương lai không còn nằm ở điểm số đơn thuần, mà ở khả năng chứng minh năng lực thông qua trải nghiệm thực tế, kết quả công việc và giá trị tạo ra cho tổ chức.

Khi đó, việc vừa học vừa làm không chỉ là một lựa chọn, mà đang dần trở thành yêu cầu tất yếu để sinh viên chuẩn bị hành trang bước vào thị trường lao động đầy cạnh tranh của thời đại mới.