Quà Tết nên là sự kết nối, không phải gánh nặng tài chính
Tết đến, chuyện biếu quà không còn là việc riêng của mỗi gia đình mà trở thành “bài toán” chung của nhiều người. Biếu ai, biếu gì, bao nhiêu là đủ để vừa giữ lễ nghĩa, vừa không biến Tết thành áp lực chi tiêu – đó là điều khiến không ít người băn khoăn mỗi dịp cuối năm.
Mách nàng dâu bí quyết chọn quà Tết vừa đẹp lòng mẹ chồng, vừa tinh tế
“Biếu ít thì ngại, biếu nhiều thì… xót ví”
Chị Nguyễn Thu Hà (32 tuổi, nhân viên văn phòng tại Hà Nội) chia sẻ, năm ngoái gia đình chị chi gần chục triệu đồng cho quà biếu mà trước đó không hề lên kế hoạch cụ thể.
“Lúc mua thì thấy mỗi giỏ quà chỉ hơn một triệu, có nơi vài trăm nghìn, nhưng cộng lại mới thấy tiền đội lên rất nhanh. Biếu bố mẹ, biếu họ hàng, rồi quà cho sếp, cho vài mối quan hệ công việc… không mua thì ngại, mà mua nhiều thì xót ví”, chị Hà nói.
Theo chị Hà, áp lực lớn nhất không nằm ở giá trị món quà mà ở tâm lý “không biết biếu bao nhiêu là vừa”. “Quà cho bố mẹ thì còn dễ, chứ quà cho sếp hay đối tác thì rất khó định mức. Sợ đơn giản quá lại bị nghĩ là sơ sài, nên nhiều lúc cứ chọn loại nhìn cho ‘đẹp mắt’ mà không dám cân nhắc nhiều đến ngân sách”, chị chia sẻ.
Cùng tâm trạng, chị Lê Thảo My (29 tuổi, kinh doanh tự do tại Bắc Ninh) cho biết quà biếu Tết từng là khoản khiến chị stress nhất mỗi dịp cuối năm.
“Không chỉ một mối quan hệ. Có người biếu quà, có người lại biếu tiền, có chỗ phải biếu cả hai. Mỗi nơi một kiểu khiến mình rất khó tính toán trước. Có năm mình tiêu quá tay chỉ vì sợ thiếu sót lễ nghĩa”, chị My kể.
Theo chị My, nhiều khoản quà không nằm trong kế hoạch ban đầu nhưng phát sinh sát Tết. “Đến lúc ấy thì gần như không thể từ chối. Thành ra quà biếu Tết cứ thế đội lên, dù bản thân cũng tự hỏi liệu có cần thiết đến mức đó hay không”, chị nói.
Từ câu chuyện trên có thể thấy quà biếu Tết không chỉ là vấn đề chi tiêu, mà còn gắn liền với áp lực xã hội, cảm xúc và mong muốn giữ gìn các mối quan hệ. Vậy, chi bao nhiêu cho quà biếu Tết là hợp lý? Làm sao để vẫn giữ trọn lễ nghĩa mà không biến Tết thành gánh nặng tài chính?
Quà Tết nên là sự kết nối, không phải gánh nặng tài chính
Theo bà Nguyễn Thị Thanh Hoa – Cố vấn tài chính, Công ty Cổ phần Tư vấn đầu tư và Quản lý tài sản FIDT, áp lực quà biếu Tết của nhiều gia đình trẻ hiện nay không đến từ việc “thiếu tiền”, mà đến từ nỗi lo bị so sánh và đánh giá.
“Không ít người bước vào mùa Tết với tâm thế căng thẳng vì sợ món quà của mình bị xem là ‘kém’, ‘nhẹ’, hay không tương xứng với vị thế, thu nhập. Khi đó, quà Tết không còn mang ý nghĩa chúc tụng, mà vô tình trở thành một cuộc đo đếm giá trị”, bà Hoa phân tích.
Theo chuyên gia, để chi tiêu cho quà biếu Tết vừa trọn lễ nghĩa, vừa không tạo áp lực tài chính, các gia đình nên thay đổi cách nhìn về mối quan hệ giữa tiền bạc và tình cảm trong dịp Tết.
Cần tách bạch giữa “giá trị” và “giá tiền” của món quà
“Đừng dùng giá tiền để đo độ hiếu thảo hay mức độ tôn trọng”, bà Hoa nhấn mạnh. Với cha mẹ, người thân, điều họ cần nhất không nằm ở giỏ quà đắt tiền, mà là sự thấu hiểu và hiện diện thực sự của con cái.
“Một món quà đúng nhu cầu sức khỏe, đúng hoàn cảnh của bố mẹ, đi kèm thời gian trò chuyện, quan tâm, đôi khi giá trị còn lớn hơn rất nhiều so với những giỏ quà hình thức, mua cho ‘đủ lễ’”, bà Hoa cho biết.
Theo bà, ngân sách quà biếu có thể tiết chế, nhưng sự quan tâm cần được đầu tư sâu hơn và thực chất hơn.
Cần đặt giới hạn rõ ràng cho khoản chi “ngoại giao”
Một sai lầm phổ biến là để chi phí quà biếu tăng dần theo từng năm vì tâm lý “năm sau không thể thấp hơn năm trước”. Chuyên gia tài chính cho rằng đây là “bẫy lạm phát lối sống” rất dễ khiến ngân sách Tết bị đội lên ngoài kiểm soát.
“Mối quan hệ bền vững, đặc biệt trong công việc, không được quyết định bởi giỏ quà trong vài ngày Tết, mà bởi năng lực, uy tín và sự tử tế suốt cả năm”, bà Hoa nói.
Chuyên gia khuyến nghị mỗi gia đình nên xác định trước một ngân sách cố định cho quà biếu, ví dụ không vượt quá một tỷ lệ nhất định trong thu nhập hoặc thưởng Tết. Khi đã có “trần chi tiêu”, việc lựa chọn quà sẽ tỉnh táo và nhẹ áp lực hơn.
Chỉ trao quà khi bản thân đang ở trạng thái tài chính lành mạnh
Theo bà Hoa, một nguyên tắc quan trọng nhưng thường bị bỏ quên là người trao quà cũng cần cảm thấy an tâm và hạnh phúc.
“Nếu món quà được mua trong tâm thế lo lắng về chi phí sinh hoạt sau Tết, học phí của con hay các khoản nợ tồn đọng, thì chính người trao cũng đang tự tạo áp lực cho mình. Khi đó, quà Tết không còn mang năng lượng tích cực”, bà chia sẻ.
Chuyên gia cho rằng, con số “bao nhiêu là đủ” không nằm ở chuẩn mực xã hội, mà nằm ở sức khỏe tài chính của từng gia đình. Một món quà vừa túi tiền, được trao bằng tâm thế nhẹ nhõm, vui vẻ, mới thực sự giữ được ý nghĩa tốt đẹp của Tết.
“Khi không còn phải ‘gồng mình’ vì quà biếu, Tết sẽ trở lại đúng nghĩa là thời điểm sum vầy và kết nối”, bà Hoa kết luận.
