Những mẹo thông minh để kiềm chế cơn nghiện mua sắm

Đây không còn là câu chuyện cá nhân mà đã trở thành một thói quen tiêu dùng phổ biến trong thời đại mua sắm trực tuyến phát triển bùng nổ.

Khi giá rẻ trở thành cái bẫy ngọt ngào

Nhiều người thường nghĩ rằng mình mua hàng vì cần, vì tò mò muốn trải nghiệm. Tuy nhiên, trên thực tế, không ít quyết định mua sắm được thúc đẩy bởi cảm thấy “hời” hơn là nhu cầu thực sự.

Một chiếc ly giữ nhiệt thứ ba, một chiếc áo gần giống chiếc đã có trong tủ hay một món đồ trang trí không biết sẽ đặt đâu vẫn dễ dàng được thêm vào giỏ hàng chỉ vì đang giảm giá sâu.

“Sàn thương mại chỉ trợ giá trong khoảng thời gian ngắn nên phải tranh thủ mua trước khi trở về giá gốc” là câu mà người bán sẽ nói trong những video quảng cáo hoặc những phiên livestream.

Đây là bài toán đánh vào tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội (FOMO – Fear Of Missing Out) khiến người tiêu dùng cảm thấy nếu không mua ngay lúc này thì sẽ mất đi một món hời hiếm có.

Các nền tảng bán hàng hiểu rất rõ điều đó. Đồng hồ đếm ngược, số lượng sản phẩm còn lại, thông báo “có 1.000 nghìn người đã thêm vào giỏ hàng” hay những phiên livestream liên tục hô hào “chốt đơn”, “5 phút nữa hết deal” đều được chuẩn bị trước để nhằm kích thích cảm xúc thay vì lí trí.

Khi quyết định mua hàng được đưa ra trong trạng thái hưng phấn, thì người tiêu dùng thường ít cân nhắc đến liệu món đồ đó có thực sự cần thiết hay không.

Mua sắm chạy theo xu hướng

Một nguyên nhân khác dẫn đến tình rạng mua rồi bỏ xó là thói quen chạy theo xu hướng.

Mỗi tuần, mạng xã hội lại xuất hiện một món đồ “hot trend” mới. Từ bình nước, đến quạt điện cầm tay, phụ kiện bắt mắt và các loại đồ trang trí nhà cửa. Những video đánh giá hấp dẫn khiến xem có cảm giác ai cũng đang sở hữu món đồ đó và mình cũng nên có một cái.

Thế nhưng, vòng đời của xu hướng thường rất ngắn. Sau khi cơn sốt đi qua, món đồ từng khiến người mua háo hức lại nhanh chóng mất đi sức hấp dẫn. Không ít sản phẩm chỉ được sử dụng vài lần rồi nằm im trong ngắn kéo hoặc góc tủ.

Điều đáng nói là nhiều người người tiếp tục lặp lại vòng xoáy này. Họ không mua vì sản phẩm hữu ích mà mua vì cảm giác được bắt kịp xu hướng và hoà vào đám đông.

Vì sao mua sắm lại dễ gây nghiện?

Các nghiên cứu tâm lý học cho thấy khi mua được món đồ yêu thích, não bộ sẽ tiết ra dopamine - chất dẫn truyền thần kinh tạo cảm giác hưng phấn và thoả mãn. Điều nay khiến việc mua sắm mang lại niềm vui tức thời tương tự như khi đạt được một thành tích nào đó.

Tuy nhiên, cảm giác hạnh phúc ấy thường chỉ kéo dài trong thời gian ngắn. Sau đó, người mua lại muốn. tìm kiếm một “liều dopamine”, mới bằng cách tiếp tục lướt ứng dụng, săn sale hoặc đặt thêm đơn hàng.

Đó là lý do nhiều người mở ứng dụng mua sắm không phải vì cần mua gì, mà đơn giản chỉ để giải trí, giảm căng thẳng hoặc giết thời gian. Dần dần, hành động này có thể hình thành vòng lặp thói quen tiêu dùng thiếu kiểm soát.

Những mẹo thông minh để kiềm chế cơn nghiện mua sắm 

Tin vui là việc mua sắm vô thức hoàn toàn có thể được kiểm soát nếu người tiêu dùng xây dựng được những nguyên tắc cho riêng mình.

1.    Áp dụng quy tắc chờ 24 giờ

Khi nhìn thấy môt món đồ muốn mua, đừng thanh toán ngay lập tức. Hãy lưu vào giỏ hàng và chờ ít nhất 24 giờ.

Khoảng thời gian này giúp cảm xúc hưng phấn ban đầu lắng xuống. Nhiều người sẽ nhận ra rằng mình thực sự không cần món đồ đó đến mức phải mua ngay.

2.    Tự hỏi ba câu trước khi “chốt đơn:

Trước khi quyết định mua hàng, hãy tự hỏi:

·  Mình có thật sự cần món đồ này không?

·  Mình sẽ sử dụng nó bao nhiêu lần trong một tháng?

·     Nếu sản phẩm không giảm giá, mình còn có muốn mua không?

Nếu câu trả lời cho câu hỏi cuối cùng là “không”, rất có thể bạn mua vì giá rẻ chứ không phải vì nhu cầu.

3.    Thiết lập ngân sách mua sắm giải trí

Không phải mọi khoản mua sắm đều xấu. Vấn đề nằm ở việc thiếu giới hạn.

Hãy dành một khoảng thời ngân sách cố định mỗi tháng cho những món đồ mua theo sở thích. Khi hết ngân sách, bạn cần chờ đến tháng sau. Cách này giúp kiểm soát chi tiêu mà vẫn giữ được niềm vui mua sắm.

4.    Dọn dẹp tủ đồ và góc làm việc thường xuyên

Việc nhìn thấy những món đồ còn mới nhưng không dùng đến sẽ nhắc nhở nhưng không dùng đến sẽ nhắc nhở chúng ta về các quyết định mua sắm thiếu cân nhắc trong quá khứ.

Đồng thời, quấ trình dọn dẹp cũng giúp nhận ra rằng mình đã sở hưuux nhiều hơn mức cần thiết.

5.    Hạn chế tiếp xúc với các kích thích mua sắm

Tắt thông báo từ các ứng dụng thương mại điện tử, huỷ theo dõi những tài khoản liên tục quảng bá sản phẩm hoặc hạn chế xem livestream bán hàng là những cách đơn giản những hiệu quả để giamr các cám dỗ không nên có.

Mua sắm thông minh là mua đúng, không phải mua nhiều

Mua sắm vốn không phải điều xấu. Ngược lại, đó là một phần tất yếu của cuộc sống hiện đại. Tuy nhiên, khi việc “chốt đơn” trở thành phản xạ vô thức và những món đồ liên tục bị bỏ xó sau khi mua, đã đến lúc mỗi người cần nhìn lại thói quen tiêu dùng của mình.

Trong thời đại việc mua sắm online là nhu cầu tiền lợi nhưng không biết từ khi nào đã hình thành thói quen trong vô thức và đã khiến cho ví tiền của nhiều người mỏng đi đáng kể, sự tỉnh táo mới là kỹ năng mua sắm quan trọng nhất.

Bởi giá trị của một món hàng không nằm ở mức giảm giá bao nhiêu phần trăm, mà ở việc nó có thực sự được sử dụng và mang lại lợi ích cho cuộc sống hay không.