Mê thịt gác bếp đến mấy cũng đừng bỏ qua 3 lưu ý này khi ăn

Thịt gác bếp là đặc sản được nhiều người yêu thích nhờ hương vị đậm đà và mùi khói đặc trưng. Tùy nguyên liệu và cách chế biến, món ăn có thể cung cấp protein cùng một số vi chất như sắt, kẽm và vitamin B12. Tuy nhiên, quá trình làm khô khiến các chất dinh dưỡng và năng lượng tính trên cùng khối lượng có thể trở nên cô đặc hơn. Hàm lượng muối cũng phụ thuộc vào công thức tẩm ướp và cách sản xuất.

Chia sẻ trên Gia đình & Xã hội, ThS.BS Nguyễn Vũ Bình, giảng viên Đại học Y Hà Nội, người tiêu dùng cần chú ý đến khẩu phần, lượng muối và cách làm nóng thịt trước khi ăn để hạn chế những nguy cơ không mong muốn.

3 sai lầm khi ăn thịt gác bếp cần tránh

Ăn nhiều vì nghĩ thịt khô ít calo

Thịt đã được sấy hoặc hun khói thường mất đi một phần lớn lượng nước. Vì vậy, xét trên cùng khối lượng, thịt khô có thể chứa nhiều protein và năng lượng hơn thịt tươi. Điều này khiến nhiều người dễ ăn quá lượng dự định nếu chỉ đánh giá khẩu phần bằng mắt.

Theo BS Bình, lượng năng lượng thực tế còn phụ thuộc vào loại thịt, tỷ lệ nạc và mỡ, cũng như thành phần gia vị được sử dụng trong quá trình chế biến.

Để tránh ăn quá nhiều, nên chia thịt thành khẩu phần vừa phải, thay vì nhâm nhi liên tục khi xem tivi hoặc trò chuyện. Thịt gác bếp cũng không nên thay thế thường xuyên các nguồn protein khác như cá, trứng, thịt tươi và các loại đậu.

Chấm thêm nhiều muối và nước chấm đậm vị

Thịt gác bếp thường được tẩm ướp muối trước khi làm khô. Khi ăn, nhiều người tiếp tục chấm chẩm chéo, muối ớt hoặc nước chấm đậm vị, khiến tổng lượng natri trong khẩu phần tăng lên.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), người trưởng thành nên tiêu thụ dưới 2.000 mg natri mỗi ngày, tương đương dưới 5 g muối từ tất cả các nguồn thực phẩm. Đây là giới hạn tính cho toàn bộ chế độ ăn trong ngày, không chỉ riêng lượng muối dùng khi nấu nướng.

Tiêu thụ quá nhiều natri trong thời gian dài có thể làm tăng huyết áp và nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Người bị tăng huyết áp hoặc mắc bệnh thận càng cần chú ý đến lượng muối trong thịt chế biến, gia vị tẩm ướp và nước chấm.

Để thưởng thức món ăn hợp lý hơn, nên hạn chế chấm thêm muối, lựa chọn sản phẩm có thông tin thành phần rõ ràng và kết hợp thịt với rau xanh, dưa chuột hoặc các loại rau củ tươi. Cách ăn này giúp bữa ăn đa dạng hơn, đồng thời tránh phụ thuộc quá nhiều vào thịt khô và gia vị mặn.

Nướng thịt trên lửa lớn đến khi cháy xém

Thịt gác bếp thường được làm nóng hoặc nướng lại trước khi ăn để tăng mùi thơm. Tuy nhiên, nướng trực tiếp trên lửa lớn trong thời gian dài hoặc để thịt cháy đen có thể làm tăng sự hình thành một số hợp chất không có lợi.

Theo BS Bình, khi thịt được chế biến ở nhiệt độ cao, đặc biệt trong điều kiện nướng trực tiếp trên lửa, các hợp chất như amin dị vòng (HCA) và hydrocarbon thơm đa vòng (PAH) có thể hình thành. Lượng hợp chất phụ thuộc vào nhiệt độ, thời gian nấu, mức độ cháy xém và mức độ tiếp xúc với khói.

Điều này không có nghĩa cứ ăn thịt gác bếp là sẽ mắc bệnh. Tuy nhiên, để hạn chế nguy cơ, người tiêu dùng nên tránh nướng thịt quá lâu trên lửa lớn, không để thịt tiếp xúc trực tiếp với ngọn lửa khi không cần thiết và loại bỏ những phần cháy đen.

Ngoài cách nướng lại, chất lượng thịt còn phụ thuộc vào nguyên liệu, quy trình hun khói, vệ sinh an toàn thực phẩm và điều kiện bảo quản. Vì vậy, nên chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, bao bì nguyên vẹn và hướng dẫn bảo quản cụ thể.

Những ai nên thận trọng khi ăn thịt gác bếp?

Không phải ai cũng cần loại bỏ thịt gác bếp khỏi thực đơn. Tuy nhiên, một số nhóm người nên chú ý hơn đến khẩu phần và tần suất sử dụng.

• Người bị tăng huyết áp: Cần kiểm soát tổng lượng natri từ thịt tẩm ướp, nước chấm và các thực phẩm khác trong ngày.
• Người mắc bệnh thận: Nhu cầu protein và natri có thể cần điều chỉnh tùy tình trạng bệnh, theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Người mắc gout hoặc có axit uric máu cao: Nên kiểm soát lượng thịt trong chế độ ăn tổng thể và thực hiện hướng dẫn điều trị phù hợp.
• Người cần kiểm soát cân nặng: Nên chú ý khẩu phần bởi thịt khô có thể cung cấp lượng năng lượng đáng kể trên mỗi đơn vị khối lượng.
• Ngoài ra, không nên sử dụng thịt có dấu hiệu mốc bất thường, mùi lạ, bao bì hư hỏng hoặc không bảo đảm điều kiện bảo quản. Màu sắc và mùi khói không đủ để xác định sản phẩm có an toàn hay không.

Thịt gác bếp vẫn có thể là một phần của chế độ ăn đa dạng nếu được sử dụng hợp lý. Người tiêu dùng nên ăn khẩu phần vừa phải, hạn chế gia vị mặn, tránh phần thịt cháy xém và luân phiên với các nguồn protein khác. Đặc biệt, cần tuân thủ hướng dẫn bảo quản của nhà sản xuất, bởi thịt khô không đồng nghĩa với việc có thể bảo quản an toàn trong mọi điều kiện.