Chi cục Hải quan khu vực II: Giữ nhịp tăng trưởng trong bối cảnh nhiều sức ép từ kinh tế toàn cầu

Năm 2025 diễn ra trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều biến động khó lường. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, xung đột địa chính trị, xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng, cùng với lạm phát kéo dài và chi phí logistics cao đã tác động trực tiếp đến thương mại, đầu tư và chuỗi cung ứng toàn cầu. 

Trong bối cảnh đó,  Chi cục Hải quan khu vực II - đơn vị quản lý địa bàn kinh tế trọng điểm lớn nhất cả nước đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, nỗ lực hoàn thành nhiệm vụ thu ngân sách, tạo thuận lợi thương mại và tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước về hải quan.

Theo báo cáo của Chi cục Hải quan khu vực II, năm 2025, kinh tế Việt Nam tiếp tục duy trì ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát và đảm bảo các cân đối lớn. Riêng TP HCM, sau khi sáp nhập Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, quy mô kinh tế tiếp tục mở rộng mạnh mẽ với GRDP hợp nhất ước đạt khoảng 3,03 triệu tỷ đồng (tương đương 123 tỷ USD), chiếm 23,5% GDP cả nước; thu ngân sách dự kiến đạt 737.000 tỷ đồng, tương đương 36,7% tổng thu quốc gia.

Quy mô địa bàn lớn, mật độ doanh nghiệp cao, hệ thống cảng biển – cảng hàng không hiện đại đã tạo điều kiện thuận lợi, đồng thời đặt ra áp lực rất lớn đối với công tác quản lý hải quan.

Trong bối cảnh đó, Chi cục Hải quan khu vực II được giao dự toán thu ngân sách nhà nước năm 2025 là 169.700 tỷ đồng. Xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, đơn vị đã triển khai đồng bộ các giải pháp thu và chống thất thu.

Kết quả, tính đến ngày 15/11/2025, số thu ngân sách đạt 152.397 tỷ đồng, bằng 90% chỉ tiêu pháp lệnh, tăng 6% so với cùng kỳ năm 2024 (tăng tuyệt đối 8.948 tỷ đồng). Ước thực hiện cả năm 2025, số thu ngân sách có thể đạt khoảng 174.456 tỷ đồng, tương đương 102,8% dự toán được giao.

Cơ cấu nguồn thu cho thấy nhiều sắc thuế tiếp tục duy trì mức tăng tích cực. Thuế giá trị gia tăng đạt hơn 113.137 tỷ đồng (đạt 93% dự toán, tăng 7% so với cùng kỳ); thuế tiêu thụ đặc biệt đạt 17.553 tỷ đồng (đạt 92%, tăng 7%); thuế bảo vệ môi trường đạt 235 tỷ đồng (đạt 94%, tăng 14%).

Một số nhóm hàng nhập khẩu có thuế suất cao tăng mạnh như máy móc, thiết bị với số thu 17.124 tỷ đồng (tăng 29%); ô tô nguyên chiếc đóng góp 20.365 tỷ đồng (tăng 12%); sản phẩm sắt thép mang lại 2.815 tỷ đồng (tăng 35%).

Song song với công tác thu ngân sách, hoạt động xuất nhập khẩu trên địa bàn tiếp tục duy trì đà tăng trưởng. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu từ ngày 1/1 đến 15/11/2025 đạt khoảng 190 tỷ USD, tăng 4,7% so với cùng kỳ năm 2024. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt 94,9 tỷ USD (tăng 4%), kim ngạch nhập khẩu đạt 95,1 tỷ USD (tăng 5,5%).

Số lượng tờ khai xuất nhập khẩu thực hiện tại Chi cục đạt hơn 5,37 triệu tờ khai, tăng gần 9% so với năm trước; số doanh nghiệp tham gia làm thủ tục hải quan đạt 74.714 doanh nghiệp, tăng 4,71%.

Cùng với đó, hoạt động xuất nhập cảnh qua các cửa khẩu do Chi cục quản lý tiếp tục phục hồi rõ nét. Tính đến giữa tháng 11/2025, đã có hơn 96.000 lượt tàu bay xuất nhập cảnh, tăng 10,6% so với cùng kỳ; gần 16.000 lượt tàu biển xuất nhập cảnh, tăng khoảng 4%. Lượng hành khách xuất nhập cảnh đạt gần 15,8 triệu lượt, tăng 8,3%, tạo áp lực lớn lên công tác kiểm soát, giám sát tại các cửa khẩu hàng không và cảng biển.

Trong công tác cải cách thủ tục hành chính, Chi cục Hải quan khu vực II tiếp tục đẩy mạnh hiện đại hóa, lấy sự hài lòng của doanh nghiệp làm thước đo. Năm 2025, hệ thống dịch vụ công trực tuyến đã tiếp nhận gần 31.000 hồ sơ; Cổng thông tin điện tử cập nhật hơn 1.000 văn bản và 1.300 bài viết. Chi cục đã tổ chức hơn 760 cuộc tiếp xúc trực tiếp và tham gia 135 cuộc đối thoại với doanh nghiệp, hiệp hội, cơ quan ngoại giao, kịp thời tháo gỡ vướng mắc cho cộng đồng doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, Chi cục Hải quan khu vực II cũng đối mặt với không ít khó khăn, vướng mắc. Tác động từ kinh tế thế giới suy giảm, giá dầu thô thấp hơn nhiều so với mức xây dựng dự toán, xu hướng giảm nhập khẩu xăng dầu do chuyển dịch sang năng lượng sạch, cùng các chính sách thuế mới trong và ngoài nước đã ảnh hưởng đáng kể đến nguồn thu ngân sách. Việc mở rộng các hiệp định thương mại tự do, trong khi tạo thuận lợi cho xuất khẩu, cũng làm giảm số thu từ thuế nhập khẩu đối với nhiều mặt hàng.

Bên cạnh đó, chi phí logistics của Việt Nam vẫn ở mức cao so với khu vực, hạ tầng kết nối quanh các cảng trọng điểm còn chưa đồng bộ, tình trạng ùn tắc giao thông và thiếu hụt kho bãi tiếp tục gây áp lực lên hoạt động xuất nhập khẩu.

Công tác xử lý các tờ khai tồn đọng, nhất là các hồ sơ phát sinh từ nhiều năm trước với doanh nghiệp đã ngừng hoạt động hoặc mất tích, đòi hỏi nhiều nguồn lực và thời gian. Khối lượng công việc gia tăng nhanh chóng trong khi yêu cầu quản lý ngày càng cao cũng đặt ra thách thức lớn đối với đội ngũ cán bộ, công chức hải quan.

Bên cạnh đó, Công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và bảo vệ sở hữu trí tuệ là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên, liên tục, lâu dài; đối tượng hoạt động vì mục đích lợi nhuận; luôn tìm mọi cách trốn tránh sự kiểm soát của cơ quan hải quan, lợi dụng cơ chế, chính sách thông thoán (chọn luồng khai báo luồng xanh), văn bản ban hành còn bất cập, hệ thống quản lý chưa hiện đại, chưa đồng bộ, … nên công tác đấu tranh rất khó khăn và phức tạp.

Những khó khăn nêu trên cho thấy nhiệm vụ của Chi cục Hải quan khu vực II trong thời gian tới vẫn hết sức nặng nề. Tuy nhiên, với nền tảng kết quả đã đạt được trong năm 2025, cùng sự quyết tâm đổi mới, tinh gọn bộ máy, đẩy mạnh chuyển đổi số và tăng cường đối tác Hải quan – Doanh nghiệp, Chi cục Hải quan khu vực II được kỳ vọng sẽ tiếp tục giữ vững vai trò đầu tàu, góp phần quan trọng vào ổn định kinh tế vĩ mô, phát triển thương mại và hội nhập quốc tế của TP HCM và cả nước.

Trong bối cảnh đó, những kết quả đạt được trong năm 2025 cho thấy nỗ lực rất lớn của tập thể Chi cục Hải quan khu vực II. Đây là nền tảng quan trọng để đơn vị tiếp tục triển khai hiệu quả nhiệm vụ năm 2026, góp phần giữ vững vai trò đầu tàu trong quản lý hải quan, tạo thuận lợi thương mại và đóng góp tích cực cho phát triển kinh tế – xã hội của TP HCM và cả nước.