Trào lưu quảng cáo làm đẹp bằng ‘tế bào gốc tự thân’, người tiêu dùng cần làm những việc sau trước khi xuống tiền

Thời gian qua, trên Internet xuất hiện nhiều quảng cáo dịch vụ làm đẹp gắn với cụm từ “tế bào gốc tự thân”. Không ít cơ sở thẩm mỹ giới thiệu phương pháp này như một giải pháp giúp tái tạo da, kích thích sản sinh tế bào mới, làm đầy vùng lõm, hóp trên cơ thể và trẻ hóa làn da.

Tuy nhiên, giữa những lời quảng cáo hấp dẫn và phạm vi ứng dụng thực tế được cơ quan y tế cho phép là vấn đề người tiêu dùng cần đặc biệt lưu ý.

Quảng cáo nhiều, pháp lý cần làm rõ!

Theo Bộ Y tế, tế bào gốc có hai đặc tính quan trọng là khả năng tự làm mới, tăng sinh và khả năng biệt hóa. Tại Việt Nam, tế bào gốc đã được nghiên cứu, thử nghiệm và ứng dụng trong một số lĩnh vực y khoa.

Điều đáng chú ý là khái niệm “tế bào gốc” trong y học không đồng nghĩa với việc mọi dịch vụ sử dụng, tiêm, cấy hoặc đưa tế bào lấy từ cơ thể người vào cơ thể đều mặc nhiên được phép thực hiện tại các cơ sở thẩm mỹ.

Đối với mỹ phẩm, quy định quản lý yêu cầu sản phẩm chỉ được lưu thông khi đã được cơ quan có thẩm quyền cấp số tiếp nhận Phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm; tổ chức, cá nhân đưa sản phẩm ra thị trường phải chịu trách nhiệm về tính an toàn, hiệu quả và chất lượng của sản phẩm.

Trong khi đó, những dịch vụ quảng cáo “cấy”, “tiêm”, “đưa” tế bào hoặc các chế phẩm có nguồn gốc từ cơ thể người vào cơ thể lại là vấn đề thuộc phạm vi chuyên môn y tế, cần được xem xét trên cơ sở kỹ thuật cụ thể, cơ sở thực hiện và giấy phép chuyên môn tương ứng, chứ không thể chỉ dựa vào tên gọi “tế bào gốc tự thân”.

Những lời quảng cáo tế bào gốc “có cánh”

Trên website của Bệnh viện thẩm mỹ Siam Thailand, một dịch vụ được giới thiệu với nội dung về “tái tạo làn da bằng tế bào gốc tự thân”. Theo nội dung quảng cáo, tế bào được lấy từ chính cơ thể khách hàng rồi “cấy trực tiếp vào da”, qua đó được giới thiệu có khả năng tái tạo các loại tế bào khác và làm lành các tổn thương dưới da.

Những thông tin như trên dễ tạo cho khách hàng tâm lý rằng đây là một phương pháp làm đẹp tiên tiến, có khả năng “tái sinh” làn da. Tuy nhiên, người có nhu cầu sử dụng dịch vụ cần đặt câu hỏi: đây là kỹ thuật y tế nào, được cấp phép ở đâu, cơ sở có được phép thực hiện kỹ thuật đó hay không và vật liệu được đưa vào cơ thể là gì?

Tương tự, trên website của Viện Thẩm mỹ DaVinci, dịch vụ “cấy mỡ tế bào gốc” được giới thiệu với quy trình gồm nhiều bước. Theo nội dung quảng cáo, khách hàng được lấy mỡ ở những vùng như bụng, đùi hoặc mông; sau đó phần mỡ được xử lý, kết hợp với PRP (huyết tương giàu tiểu cầu) và đưa vào các vùng lõm, hóp nhằm làm đầy và kích thích tăng sinh tế bào mới.

Điểm cần lưu ý là việc sử dụng cụm từ “tế bào gốc” trong quảng cáo không đồng nghĩa với việc khách hàng đang được thực hiện một kỹ thuật tế bào gốc đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt cho mục đích làm đẹp.

Bởi trên thực tế, giữa cấy mỡ tự thân, sử dụng PRP và các kỹ thuật liên quan đến tế bào gốc có sự khác biệt về bản chất chuyên môn và yêu cầu quản lý. Vì vậy, người tiêu dùng không nên chỉ căn cứ vào tên gọi hoặc những cam kết về hiệu quả để quyết định thực hiện.

Một trong những điểm dễ khiến khách hàng chủ quan là cụm từ “tự thân”. Việc vật liệu được lấy từ chính cơ thể khách hàng có thể tạo cảm giác rằng phương pháp này hoàn toàn an toàn, không có nguy cơ đào thải hoặc biến chứng.

Tuy nhiên, “tự thân” chỉ mô tả nguồn gốc của vật liệu, không phải là giấy chứng nhận về mức độ an toàn hay cơ sở pháp lý của một kỹ thuật.

Bất kỳ can thiệp y tế nào cũng cần được thực hiện đúng chỉ định, đúng kỹ thuật, bởi người có chuyên môn và tại cơ sở đáp ứng điều kiện theo quy định. Đặc biệt, với những phương pháp có can thiệp vào cơ thể, người dân càng cần thận trọng trước những quảng cáo sử dụng các thuật ngữ khoa học để tạo niềm tin.

Cần kiểm tra trước khi xuống tiền

Trước những quảng cáo về “tế bào gốc tự thân”, người có nhu cầu làm đẹp cần yêu cầu cơ sở cung cấp thông tin rõ ràng về tên chính xác của kỹ thuật, sản phẩm hoặc vật liệu được sử dụng, nguồn gốc, bác sĩ thực hiện và phạm vi chuyên môn được cấp phép của cơ sở.

Đồng thời, cần phân biệt rõ giữa một sản phẩm mỹ phẩm bôi ngoài da với một kỹ thuật y tế có đưa vật liệu vào cơ thể. Theo quy định quản lý mỹ phẩm, việc quảng cáo mỹ phẩm cũng phải tuân thủ các yêu cầu về nội dung và tính trung thực của thông tin quảng cáo.

Đặc biệt, những lời quảng cáo như “trẻ hóa tức thì”, “tái tạo tế bào”, “xóa nhăn vĩnh viễn”, “trẻ ra hàng chục tuổi” hay cam kết hiệu quả tuyệt đối cần được nhìn nhận với sự hoài nghi cần thiết nếu không đi kèm thông tin khoa học, chỉ định chuyên môn và căn cứ pháp lý rõ ràng.

Tế bào gốc là một lĩnh vực y học có tiềm năng lớn và đang tiếp tục được nghiên cứu, ứng dụng. Chính vì vậy, việc một cơ sở sử dụng thuật ngữ “tế bào gốc” để quảng bá dịch vụ làm đẹp càng cần được kiểm chứng kỹ, tránh tình trạng tên gọi khoa học trở thành công cụ tạo niềm tin cho khách hàng.

Trong khi chờ cơ quan chức năng làm rõ phạm vi cấp phép đối với từng dịch vụ cụ thể, người tiêu dùng nên tuyệt đối tránh quyết định sử dụng dịch vụ chỉ dựa trên quảng cáo. Đặc biệt, không nên đánh đồng “tế bào gốc tự thân” với một phương pháp làm đẹp đã được chứng minh an toàn, hiệu quả và được cấp phép cho mọi mục đích thẩm mỹ.