Biếu Tết bên nội, bên ngoại: Bao nhiêu là hợp lý?

Ưu tiên nhà ngoại vì mẹ vợ đã vất vả nhiều

Anh Quang Minh, cán bộ công tác tại một doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Hải Phòng, thẳng thắn chia sẻ rằng mỗi dịp Tết anh thường dành phần “nhiều hơn một chút” cho nhà ngoại. Vợ anh cũng đồng tình với cách phân chia này.

“Bà xã là con cả, mẹ vợ từng một mình làm thuê nuôi các con sau khi chồng mất. Từ khi có thu nhập ổn định, mình muốn góp phần để mẹ vợ không phải lo lắng nhiều vào dịp Tết”, anh Minh nói.

Anh chia sẻ thêm, mỗi lần về quê vợ, anh lại thấy thương bà nhiều hơn: “Mẹ vợ mình nhỏ người, lưng hơi còng vì làm nông cả đời. Dù đã ngoài 60 nhưng bà vẫn quen thức dậy sớm nhóm bếp, nấu đồ cúng, lo việc họ hàng. Nhìn cảnh mẹ dọn dẹp một mình, mình chỉ ước hai vợ chồng có điều kiện hơn để biếu bà nhiều hơn chút, coi như bù đắp phần nào cho những năm tháng bà vất vả.

Có năm, cuối tháng 12 mình đang kẹt tiền, định giảm bớt phần biếu. Nhưng hôm về nhà ngoại, thấy mẹ vợ đang ngồi buộc từng cành đào, chuẩn bị bán lấy thêm tiền Tết, mình thấy xót lắm. Lúc đó mình nghĩ, Tết mà còn để mẹ phải lo tính từng đồng thì thương quá. Thế là mình quyết định giữ nguyên khoản biếu và còn mua thêm ít thuốc bổ cho bà”.

Anh Minh khẳng định điều anh làm không phải để “ghi điểm” với nhà vợ hay thể hiện gì lớn lao, mà đơn giản là sự trân trọng dành cho người mẹ đã nuôi dạy người vợ mà anh yêu thương: “Vợ mình hay nói ‘lấy vợ là lấy cả gia đình vợ’. Mình nghĩ đúng thật. Mình quý mẹ vợ giống như quý mẹ ruột. Nên ưu tiên nhà ngoại một chút với mình là điều tự nhiên".

Năm nay, anh dự định chi ngân sách biếu Tết cho nhà ngoại ở mức 8–10 triệu đồng kèm giỏ quà đặc sản, trong khi phần biếu cho nhà nội thường 3–5 triệu vì bố mẹ anh đều có lương hưu và điều kiện kinh tế ổn định hơn. 

Một số người quen từng góp ý rằng việc phân chia như vậy có thể khiến gia đình nhà nội buồn, nhưng anh cho biết gia đình anh đã có trao đổi thẳng thắn: “Mình minh bạch về lý do. Điều quan trọng là tấm lòng và sự tôn trọng, không phải con số tuyệt đối”.

Biếu Tết phải công bằng và vừa phải để tránh áp lực cho vợ chồng

Khác với anh Minh, chị Lan Anh - nhân viên truyền thông tại Hà Nội, đã kết hôn 3 năm lựa chọn cách cân bằng khi biếu Tết cho cả hai bên nội ngoại.

“Ngay từ năm đầu mới cưới, vợ chồng mình thấy áp lực nếu chạy theo ‘phong trào’ phong bì lớn. Thu nhập lúc đó chỉ tầm 23–25 triệu/tháng, trong khi còn gánh tiền thuê nhà, đóng học cho con sau này”, chị Lan Anh kể.

Cặp đôi này thống nhất một ngân sách rõ ràng: Biếu mỗi bên 2 triệu đồng và kèm theo một hộp trà hoặc đặc sản trị giá khoảng 400.000–500.000 đồng.

“Mình thấy biếu sao cho phù hợp túi tiền vợ chồng, đồng thời không để hai bên gia đình so sánh là hợp lý nhất. Biếu quá tay dễ gây áp lực lâu dài cho vợ chồng trẻ; biếu quá ít thì đôi khi làm người lớn thấy chạnh lòng nên cách mình chọn là vừa phải và công bằng”, chị tâm sự.

Chị cũng cho biết thêm, minh bạch với hai bên gia đình từ trước và chia sẻ kế hoạch chi tiêu giúp giảm hiểu nhầm: “Mình nói thẳng rằng vợ chồng có kế hoạch tài chính, mọi người đều thông cảm. Nhiều khi bố mẹ quan trọng là con cháu về ăn Tết, quây quần chứ không phải tiền”.

Chị Lan Anh cũng nêu quan điểm: “Không ít vợ chồng vì chuyện biếu Tết mà lục đục với nhau. Mình nghĩ bố mẹ hai bên chẳng ai muốn con cái phải so đo hay áp lực như vậy. Biếu bố mẹ thì không nên tính toán thiệt hơn quá. Biếu xong mà người cho thì nặng nề, người nhận thì thấy áy náy - thế thì còn ý nghĩa gì nữa?”

Theo chị điều quan trọng nhất là sự chân thành và phù hợp với khả năng tài chính của từng gia đình: “Năm nào khó khăn thì mình nói thẳng là năm nay bọn con eo hẹp, Tết biếu ít, ra Tết rủng rỉnh sẽ gửi thêm cho bố mẹ. Người lớn thương con lắm, nghe vậy là hiểu ngay. Chứ cố ép mình, biếu nhiều để đẹp lòng mọi người mà trong lòng bất an thì cái Tết cũng mất vui".

Biếu Tết nội, ngoại bao nhiêu là hợp lý?

Trao đổi với Tiếp thị & Gia đình, bà Trần Thị Mai Hân – Cố vấn Tài chính tại Công ty CP Tư vấn Đầu tư và Quản lý Tài sản FIDT cho biết, biếu Tết hai bên nội – ngoại là một khoản chi cần được nhìn nhận trong tổng thể kế hoạch tài chính gia đình, thay vì xử lý cảm tính vào thời điểm cận Tết.

“Ngay từ khi chuẩn bị kết hôn, hoặc càng sớm càng tốt, các cặp đôi nên có những buổi ‘hẹn hò tài chính’ định kỳ để trao đổi thẳng thắn về tiền bạc. Khi hai vợ chồng đã thống nhất, việc biếu Tết sẽ bớt áp lực và tránh được mâu thuẫn không đáng có”, chuyên gia Mai Hân khuyến nghị.

Tùy hoàn cảnh, các gia đình có thể lựa chọn một trong những cách sau:

Thứ nhất, khoản biếu Tết được trích từ ngân sách chung của gia đình. Cách này phù hợp với những gia đình có tài chính quy về một mối. Hai vợ chồng cần thống nhất mức chi cố định và cách phân bổ cho hai bên nội - ngoại.

Thứ hai, khoản biếu Tết được trích từ tiền lương hoặc tiền thưởng Tết theo tỷ lệ thu nhập của mỗi người, đồng thời vẫn cần thống nhất mức chi chung để tránh so sánh.

Thứ ba, nếu khó thống nhất, vợ có thể lo phần biếu Tết bên ngoại, chồng lo bên nội, mỗi người chủ động trong ngân sách riêng của mình. Cách này phù hợp với những gia đình có phân chia nghĩa vụ tài chính rõ ràng.

Theo chuyên gia, khoản biếu Tết có thể được xếp vào chi phí thiết yếu hoặc chi phí hưởng thụ, tùy mức độ cần thiết với từng gia đình. Từ đó, đưa khoản chi này vào kế hoạch tài chính năm để chủ động chuẩn bị.

Ví dụ, nếu xác định biếu Tết hai bên tổng cộng 12 triệu đồng/năm là chi phí thiết yếu, gia đình có thể trích khoảng 1 triệu đồng mỗi tháng để tiết kiệm, đến trước Tết là đủ khoản chi mà không bị dồn áp lực. Nếu xem đây là chi phí hưởng thụ, gia đình có thể linh hoạt điều chỉnh, tăng hoặc giảm tùy theo tình hình tài chính từng năm.

“Biếu Tết không nên là cuộc so đo hơn - kém, mà là sự sẻ chia trong khả năng. Khi vợ chồng thống nhất được quan điểm và chủ động kế hoạch, Tết sẽ trở về đúng ý nghĩa sum họp và gắn kết”, chuyên gia nhấn mạnh.