7 loại virus dễ làm tăng nguy cơ ung thư và cách phòng ngừa hiệu quả

Virus gây ung thư hoạt động như thế nào?

Virus gây ung thư là nhóm virus có khả năng làm thay đổi vật chất di truyền của tế bào hoặc tạo ra tình trạng viêm mạn tính kéo dài. Theo thời gian, những tổn thương này có thể khiến tế bào phát triển bất thường, gia tăng nguy cơ hình thành khối u ác tính.

Các virus này thường chứa ADN hoặc ARN và có thể lây truyền qua nhiều con đường khác nhau như đường máu, quan hệ tình dục, tiếp xúc với dịch tiết cơ thể hoặc từ mẹ sang con.

Không phải ai nhiễm virus cũng sẽ mắc ung thư. Tuy nhiên, nếu virus tồn tại kéo dài mà không được kiểm soát, nguy cơ xuất hiện các biến chứng nguy hiểm sẽ tăng lên đáng kể.

7 loại có thể làm tăng nguy cơ ung thư

Virus viêm gan B (HBV) và viêm gan C (HCV)

HBV và HCV được xem là hai tác nhân hàng đầu liên quan đến ung thư gan nguyên phát trên toàn thế giới.

Khi xâm nhập vào cơ thể, virus có thể gây viêm gan mạn tính kéo dài, dẫn đến xơ gan và làm tăng nguy cơ đột biến tế bào gan. Quá trình này diễn ra âm thầm trong nhiều năm trước khi xuất hiện các triệu chứng rõ rệt.

HBV và HCV chủ yếu lây qua đường máu, quan hệ tình dục không an toàn hoặc dùng chung kim tiêm. Hiện nay, viêm gan C đã có thuốc điều trị đặc hiệu với khả năng chữa khỏi cao, trong khi viêm gan B có thể được kiểm soát hiệu quả nếu phát hiện sớm.

HPV

HPV (Human Papillomavirus) là một trong những loại virus phổ biến nhất hiện nay với hơn 200 chủng khác nhau.

Một số chủng HPV nguy cơ cao có liên quan mật thiết đến ung thư cổ tử cung, đồng thời làm tăng nguy cơ mắc ung thư âm đạo, âm hộ, dương vật, hậu môn và vùng hầu họng.

Virus lây truyền chủ yếu qua quan hệ tình dục. Phần lớn trường hợp nhiễm HPV có thể tự khỏi nhờ hệ miễn dịch, nhưng những trường hợp nhiễm kéo dài có nguy cơ dẫn đến biến đổi tế bào tiền ung thư.

Các chuyên gia khuyến cáo nên tiêm vắc xin HPV cho cả nam và nữ, kết hợp tầm soát định kỳ để giảm nguy cơ mắc bệnh.

Epstein-Barr (EBV)

EBV thuộc họ Herpesvirus và là một trong những loại virus phổ biến nhất ở người.

Phần lớn người nhiễm EBV không có triệu chứng hoặc chỉ biểu hiện nhẹ. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu đã ghi nhận mối liên hệ giữa virus này với ung thư vòm họng, u lympho Hodgkin, u lympho không Hodgkin và một số rối loạn tăng sinh tế bào lympho.

EBV lây truyền chủ yếu qua nước bọt và tiếp xúc gần giữa người với người.

HIV

HIV không trực tiếp gây ung thư nhưng lại làm suy giảm nghiêm trọng hệ miễn dịch của cơ thể.

Khi hàng rào bảo vệ tự nhiên bị suy yếu, nguy cơ mắc nhiều loại ung thư cơ hội sẽ tăng lên, bao gồm Kaposi sarcoma, ung thư cổ tử cung và một số dạng u lympho.

Điều trị kháng virus sớm và tuân thủ phác đồ điều trị là giải pháp quan trọng giúp giảm thiểu nguy cơ biến chứng ở người nhiễm HIV.

Virus Herpes liên quan Kaposi sarcoma (KSHV)

KSHV là loại virus có liên quan đến Kaposi sarcoma – một dạng ung thư mạch máu hiếm gặp.

Bệnh thường xuất hiện ở những người có hệ miễn dịch suy yếu như bệnh nhân HIV/AIDS, người ghép tạng hoặc đang điều trị hóa chất.

Virus có thể lây truyền qua đường tình dục, nước bọt và máu. Việc duy trì sức khỏe miễn dịch tốt đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa bệnh.

Merkel Cell Polyomavirus (MCV)

MCV thường tồn tại trên da mà không gây ra triệu chứng bất thường.

Tuy nhiên, ở người cao tuổi hoặc những người bị suy giảm miễn dịch, virus này có thể liên quan đến ung thư biểu mô tế bào Merkel – một dạng ung thư da hiếm gặp nhưng có mức độ ác tính cao.

Các chuyên gia khuyến cáo nên bảo vệ da trước tác hại của tia cực tím bằng kem chống nắng có chỉ số SPF từ 30 trở lên, đồng thời hạn chế tiếp xúc với ánh nắng gay gắt trong thời gian dài.

HTLV-1

HTLV-1 là virus tấn công tế bào lympho T của hệ miễn dịch.

Loại virus này được ghi nhận có liên quan đến bệnh bạch cầu tế bào T ở người trưởng thành và một số dạng ung thư hạch. HTLV-1 có thể lây truyền qua sữa mẹ, đường máu, ghép tạng hoặc quan hệ tình dục không an toàn.

Người nhiễm virus cần được theo dõi sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các biến chứng có thể xảy ra.

Làm gì để giảm nguy cơ ung thư do virus?

Theo các chuyên gia, phần lớn nguy cơ ung thư liên quan đến virus đều có thể phòng ngừa nếu áp dụng các biện pháp bảo vệ sức khỏe phù hợp.

Trong đó, tiêm vắc xin viêm gan B và HPV là những biện pháp hiệu quả nhất giúp giảm nguy cơ mắc nhiều loại ung thư phổ biến. Bên cạnh đó, mỗi người cần duy trì quan hệ tình dục an toàn, không dùng chung kim tiêm hoặc vật dụng có nguy cơ dính máu, đồng thời đảm bảo các thủ thuật y tế và làm đẹp được thực hiện trong điều kiện vô trùng.

Ngoài ra, chế độ dinh dưỡng cân bằng, tập thể dục thường xuyên, ngủ đủ giấc, hạn chế rượu bia và thuốc lá cũng góp phần tăng cường hệ miễn dịch, giúp cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh.