5 thói quen trong căn bếp nhiều gia đình vẫn duy trì mỗi ngày nhưng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe về lâu dài

Dưới đây là những thói quen  phổ biến mà các chuyên gia về dinh dưỡng và an toàn thực phẩm khuyến cáo nên điều chỉnh để giảm thiểu rủi ro.

Tái sử dụng dầu chiên nhiều lần

Để tiết kiệm, nhiều gia đình thường giữ lại phần dầu sau khi chiên rán và tiếp tục dùng cho các bữa ăn sau. Tuy nhiên, khi dầu liên tục được đun nóng ở nhiệt độ cao, thành phần chất béo sẽ bị biến đổi, tạo ra nhiều sản phẩm oxy hóa và các hợp chất phân hủy.

Nhiều nghiên cứu cho thấy dầu ăn bị đun đi đun lại nhiều lần có thể làm tăng sự hình thành aldehyde cùng một số chất có khả năng gây tổn thương tế bào nếu tiếp xúc thường xuyên trong thời gian dài.

Nếu dầu có dấu hiệu chuyển sang màu sẫm, bốc mùi khét, xuất hiện nhiều bọt hoặc trở nên đặc hơn bình thường, nên loại bỏ thay vì tiếp tục sử dụng. Tốt nhất chỉ nên dùng dầu chiên trong phạm vi hợp lý và hạn chế tái sử dụng nhiều lần.

Tiếp tục ăn thực phẩm đã bị cháy đen

Không ít người cho rằng phần cháy chỉ cần cắt bỏ hoặc ăn một chút cũng không ảnh hưởng đáng kể. Tuy nhiên, khi thực phẩm bị nấu ở nhiệt độ quá cao đến mức cháy xém, một số hợp chất không mong muốn có thể được hình thành.

Ở thực phẩm chứa nhiều tinh bột, quá trình này có thể tạo ra acrylamide. Trong khi đó, thịt nướng hoặc chiên bị cháy có thể sinh ra amin dị vòng (HCA) và hydrocarbon thơm đa vòng (PAH). Đây đều là những hợp chất đã được giới khoa học nghiên cứu về tác động đối với sức khỏe khi con người phơi nhiễm ở mức cao và kéo dài.

Để hạn chế nguy cơ, nên chế biến thực phẩm vừa chín tới, tránh nướng hoặc chiên đến khi cháy đen. Nếu món ăn bị khét nhiều, đặc biệt ở phần đã chuyển sang màu đen, nên bỏ phần đó hoặc bỏ toàn bộ nếu cần.

Dùng chung dao và thớt cho thực phẩm sống và chín

Một chiếc thớt được dùng để cắt thịt sống rồi tiếp tục thái hoa quả hoặc thức ăn đã nấu chín là hình ảnh khá quen thuộc trong nhiều gia đình.

Thói quen này làm tăng nguy cơ lây nhiễm chéo các loại vi khuẩn như Salmonella, Campylobacter hoặc E. coli. Mặc dù những vi khuẩn này không phải là nguyên nhân trực tiếp gây ung thư, nhưng các đợt nhiễm khuẩn hoặc tình trạng viêm kéo dài có thể gây ảnh hưởng không tốt đến hệ tiêu hóa.

Để đảm bảo an toàn, nên chuẩn bị riêng dao và thớt cho thực phẩm sống và thực phẩm đã chế biến. Sau mỗi lần sử dụng, cần vệ sinh kỹ bằng chất tẩy rửa phù hợp, sau đó để khô hoàn toàn trước khi cất.

Nấu ăn trong không gian kín, thiếu thông gió

Các món chiên, xào ở nhiệt độ cao thường tạo ra nhiều khói dầu cùng các hạt bụi siêu mịn phát sinh trong quá trình nấu nướng. Nếu căn bếp không được thông gió hoặc không có máy hút mùi, người đứng bếp sẽ hít phải lượng khói này nhiều hơn.

Một số nghiên cứu ghi nhận việc tiếp xúc kéo dài với khói dầu mỡ trong môi trường kín có liên quan đến nguy cơ gia tăng một số bệnh về đường hô hấp. Vì vậy, việc lưu thông không khí trong bếp là điều rất cần thiết.

Khi nấu ăn, nên mở cửa sổ, sử dụng quạt thông gió hoặc bật máy hút mùi để giảm lượng khói tích tụ, đồng thời giúp không gian bếp sạch sẽ và dễ chịu hơn.

Không bỏ thực phẩm đã mốc mà chỉ cắt bỏ phần hỏng

Vì tiếc của, nhiều người chỉ loại bỏ phần mốc nhìn thấy rồi tiếp tục sử dụng phần còn lại của bánh mì, trái cây, ngô, lạc hoặc các loại gia vị.

Tuy nhiên, nấm mốc không chỉ tồn tại trên bề mặt mà còn có thể lan sâu vào bên trong thực phẩm. Đáng chú ý, một số chủng nấm có khả năng tạo ra aflatoxin - độc tố đã được Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) xếp vào nhóm chất gây ung thư ở người khi phơi nhiễm với liều lượng đủ lớn trong thời gian dài.

Vì vậy, khi phát hiện thực phẩm có dấu hiệu mốc, lựa chọn an toàn nhất là loại bỏ hoàn toàn thay vì chỉ cắt bỏ phần hư hỏng. Đồng thời, cần bảo quản thực phẩm ở nơi khô ráo, tránh độ ẩm cao và thường xuyên kiểm tra hạn sử dụng để hạn chế nguy cơ nấm mốc phát triển.

Không phải mọi thói quen kể trên đều ngay lập tức gây ra bệnh tật, nhưng việc duy trì chúng trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ tiếp xúc với các yếu tố bất lợi đã được khoa học ghi nhận.

Một căn bếp sạch sẽ, thông thoáng, sử dụng nguyên liệu an toàn, chế biến đúng cách và bảo quản thực phẩm hợp lý sẽ góp phần giảm thiểu rủi ro, đồng thời tạo nền tảng cho một chế độ ăn uống lành mạnh và bảo vệ sức khỏe của cả gia đình trong lâu dài.