Vụ tranh chấp trạm dừng nghỉ trên cao tốc TP.HCM – Long Thành: Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng từ góc nhìn pháp lý

Khi "Nhà đầu tư" quên mất nghĩa vụ với người tiêu dùng

Sáng ngày 24/4, Tòa án nhân dân khu vực 1 TP.HCM đã mở phiên tòa xét xử vụ án tranh chấp liên quan đến hai trạm xăng dầu trên tuyến Cao tốc TP HCM – Long Thành – Dầu Giây – một vụ việc kéo dài nhiều năm, thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận và lãnh đạo tỉnh Đồng Nai.

Theo đó, Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) đã khởi kiện Công ty Thái Sơn E&C. Nội dung khởi kiện yêu cầu chấm dứt hợp đồng hợp tác do công ty Thái Sơn vi phạm nghiêm trọng các điều khoản trong hợp đồng, cụ thể tại Điều 5, Điều 10 của hợp đồng xây trạm dừng chân trên cao tốc TP.HCM - Long Thành.

Tuy nhiên, phiên tòa tạm ngưng để công ty Thái Sơn bổ sung các báo cáo về thuế, kiểm toán....

Trước đó, ngày 8/12/2025, TAND khu vực 1 TP HCM áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, cấm Công ty Thái Sơn tháo dỡ, di dời hoặc thay đổi hiện trạng tài sản đang tranh chấp tại trạm dừng nghỉ cho đến khi có phán quyết. Tuy nhiên, bên công ty Thái Sơn vẫn cho người xuống tháo dỡ công trình trạm nghỉ và trạm xăng của công ty Châu Thành.

Sau khi xảy ra tranh chấp và đồng thời giấy phép hết hạn, ngày 24/1 Công ty Châu Thành đã ngừng bán xăng dầu tại hai cửa hàng trên tuyến cao tốc TP HCM - Long Thành - Dầu Giây dẫn đến tình trạng gián đoạn cung ứng nhiên liệu cho tuyến giao thông ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi của người tiêu dùng.

Trước tình hình trên, Sở Công Thương Đồng Nai đã gửi văn bản đề nghị Bộ Công Thương hỗ trợ giải pháp cung ứng nhiên liệu trong tình huống đặc biệt trên tuyến cao tốc TP HCM - Long Thành - Dầu Giây. Theo Sở, việc hai cửa hàng xăng dầu tại trạm dừng nghỉ ngừng bán khiến nguồn cung trên toàn tuyến bị gián đoạn, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.

Do chưa thể cấp phép lại các cửa hàng xăng dầu trên cao tốc, đồng thời phải chờ phán quyết của tòa, Sở Công Thương Đồng Nai đề nghị Sở Công Thương TP HCM và Lâm Đồng chỉ đạo các thương nhân đầu mối, thương nhân phân phối chủ động nguồn hàng, điều tiết sản lượng, hỗ trợ các cửa hàng bán lẻ tại khu vực giáp ranh, lân cận tuyến cao tốc.

Đồng Nai cũng đề nghị hai địa phương hỗ trợ hệ thống cửa hàng xăng dầu dọc các tuyến kết nối, đường dẫn lên xuống cao tốc. Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng cũng khuyến cáo doanh nghiệp vận tải và người dân chủ động tiếp nhiên liệu trước khi lưu thông trên tuyến cao tốc, trong bối cảnh hai trạm xăng chưa thể hoạt động trở lại.

Cao tốc TP HCM - Long Thành - Dầu Giây dài 55 km, mỗi ngày có khoảng 60.000-70.000 lượt xe lưu thông, là một trong năm tuyến cao tốc kết nối TP HCM với Nha Trang. Hiện, toàn tuyến chỉ có trạm dừng nghỉ kèm cây xăng tại đoạn TP HCM - Dầu Giây, do Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) hợp tác với Công ty cổ phần Thái Sơn E&C và Công ty TNHH TMDV Xăng dầu Châu Thành đầu tư.

Đến nay, các cây xăng này vẫn chưa thể hoạt động do chưa được cấp phép và chờ phán quyết của tòa.

Trong vụ án tranh chấp hợp đồng giữa Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) và Công ty Thái Sơn E&C tại trạm dừng nghỉ trên tuyến tại Km41+100 cao tốc TP.HCM - Long Thành, vấn đề cốt lõi không chỉ nằm ở những con số bồi thường mà là chất lượng dịch vụ công cộng.

Liên quan đến tranh chấp trên, Luật sư Nguyễn Thị Sinh – Đoàn luật sư TP.HCM cho rằng, người tiêu dùng trả phí cao tốc để được hưởng hạ tầng đồng bộ. Tuy nhiên, thực tế tại hiện trường lại trái ngược hoàn toàn.

Như vậy, ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền và lợi ích của người tiêu dùng mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông khi phương tiện buộc phải di chuyển quãng đường dài mà không có điểm dừng phù hợp.

Theo biên bản thẩm định tại chỗ của Tòa án xử sáng ngày 24/4 cho thấy: sau 8 năm bàn giao đất, các hạng mục thiết yếu phục vụ người dân như trạm dưỡng, rửa xe, cứu trợ vẫn "nằm trên giấy"; hệ thống thoát nước chưa có; nhà nghỉ quá đêm chỉ là phần thô. Việc chậm tiến độ kéo dài hơn 24 tháng là vi phạm nghiêm trọng quyền được tiếp cận dịch vụ an toàn, tiện ích của người tham gia giao thông.

Sự thật về việc vi phạm hợp đồng

Dựa trên hồ sơ vụ án, Luật sư  Nguyễn Thị Sinh nhận định:

Công ty Thái Sơn đã vi phạm nghĩa vụ hoàn thành tiến độ. Công ty Thái Sơn cho rằng "giao đất không sạch" để bao biện cho việc chậm trễ. Tuy nhiên, các báo cáo bồi thường và văn bản làm việc với hộ dân năm 2015 đã khẳng định VEC hoàn tất nghĩa vụ bàn giao. Việc Thái Sơn không triển khai bản vẽ chi tiết dẫn đến không thể giám sát chất lượng là lỗi chủ quan của nhà đầu tư.

Việc Công ty Thái Sơn đã tự ý thu phí gửi xe tại trạm dừng đỗ, không đảm bảo trật tự đô thị và mỹ quan xung quanh.

Theo khoản 18 Điều 3 Luật Đầu tư 2005 “Hợp đồng xây dựng - chuyển giao - kinh doanh (sau đây gọi tắt là hợp đồng BTO) là hình thức đầu tư được ký giữa cơ quan nhà nước có thẩm quyền và nhà đầu tư để xây dựng công trình kết cấu hạ tầng; sau khi xây dựng xong, nhà đầu tư chuyển giao công trình đó cho Nhà nước Việt Nam; Chính phủ dành cho nhà đầu tư quyền kinh doanh công trình đó trong một thời hạn nhất định để thu hồi vốn đầu tư và lợi nhuận”.

Theo khoản 6.2 Điều 6 của HĐ số 13/HĐ- VEC- TS/2015 thì bên Cty Thái Sơn có nghĩa vụ huy động vốn đầu tư để thực hiên và phải hoàn thành đúng tiến độ. Nên việc Công ty Thái Sơn phải huy động vốn đầu tư hoàn toàn thuộc nghĩa vụ mà bên công ty phải làm, không thể bồi thường theo như yêu cầu từ phía bị đơn.

Dựa theo các luận cứ trên, có thể thấy bên phía Cty Thái Sơn đã vi phạm nghiêm trọng hợp đồng số 13/HĐ-VEC-TS/2015 do vi phạm tại khoản 5.3 Điều 5, trễ tiến độ thực hiện công trình tính từ 2015 đến nay, tại điều 10 bên Cty Thái Sơn đã vi phạm khi liên kết với đơn vị thứ ba mà không thông qua bên phía VEC.

Do đó, chúng tôi không đồng ý với những gì mà bên Thái Sơn đưa ra trong đơn phản tố do đây hoàn toàn là lỗi do bên Thái Sơn, và yêu cầu tòa án chấm dứt hợp đồng số 13/HĐ-VEC-TS/2015, luật sư nhấn mạnh.

Bảo vệ người tiêu dùng thông qua việc thượng tôn pháp luật

Dưới góc độ tư vấn bảo vệ người tiêu dùng, việc VEC yêu cầu chấm dứt hợp đồng với một đơn vị năng lực kém là hành động cần thiết để "giải phóng" nguồn lực đất đai, tìm kiếm nhà đầu tư đủ tâm và tầm, sớm hoàn thiện trạm dừng nghỉ phục vụ người dân.

Luật sư nhấn mạnh, theo Luật Đầu tư, nhà đầu tư phải tự huy động vốn và chịu trách nhiệm về tiến độ. Việc Thái Sơn đòi bồi thường gần 126 tỷ đồng (Công ty Thái Sơn tự đưa ra giá  là không có cơ sở).

VEC chỉ xem xét hoàn trả những hạng mục có sự đồng ý bằng văn bản của Tổng công ty, nhằm đảm bảo không thất thoát tài sản nhà nước và công bằng cho các bên.

Quyền lợi người tiêu dùng chỉ được đảm bảo khi các dự án hạ tầng được thực hiện đúng cam kết. Việc chấm dứt hợp đồng số 13/HĐ-VEC-TS/2015 là giải pháp quyết liệt để chấn chỉnh kỷ cương trong đầu tư hạ tầng giao thông.

Chúng tôi tin rằng, với sự nghiêm minh của pháp luật, các trạm dừng nghỉ trên cao tốc sẽ sớm được hoàn thiện đúng chuẩn, trả lại không gian dịch vụ xứng đáng cho người dân, Luật sư Nguyễn Thị Sinh nói.

Theo đơn khởi kiện, năm 2015, VEC và Thái Sơn ký hợp đồng về việc đầu tư xây dựng trạm dừng nghỉ trên tuyến cao tốc TP HCM - Long Thành - Dầu Giây.

Nguyên đơn cho rằng, trong quá trình thực hiện hợp đồng, Thái Sơn "liên tiếp vi phạm hợp đồng" như: vi phạm tiến độ thi công, thực hiện một số hạng mục chưa được VEC phê duyệt, không báo cáo kết quả kinh doanh.

Do xảy ra bất đồng quan điểm trong hợp tác, nên năm 2022 VEC khởi kiện Công ty Thái Sơn, đề nghị tòa hủy hợp đồng hai bên ký kết trước đó; buộc Thái Sơn chấm dứt các hoạt động tại Trạm dừng nghỉ K41+100; bàn giao lại toàn bộ mặt bằng, các hạng mục công trình phụ trợ trên cho VEC theo quy định.

Quá trình tòa thụ lý, phía bị đơn không chấp nhận các yêu cầu của VEC, đồng thời phản tố - yêu cầu nguyên đơn bồi thường và đề nghị được ưu tiên đàm phán tiếp tục kinh doanh, khai thác trạm dừng nghỉ. VEC giữ nguyên quan điểm khởi kiện.

Trong khi đó, Công ty Châu Thành cũng có đơn yêu cầu độc lập - yêu cầu Thái Sơn E&C bồi thường chi phí đầu tư xây dựng, cải tạo trạm nghỉ, trạm xăng dầu. Yêu cầu này được tòa thụ lý giải quyết cùng vụ án.

Phiên tòa sơ thẩm sẽ tiếp tục diễn ra vào ngày 14/5 sắp tới.