Từ 10/9: Một hành vi sai phạm trong bảo hiểm xã hội có thể khiến bạn mất tới 75 triệu đồng

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 283/2026/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội và quản lý người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Nghị định sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 10/9/2026, thay thế các quy định trước đây không còn phù hợp.

Đây là văn bản quy định các mức xử phạt đối với nhiều hành vi vi phạm trong lĩnh vực lao động và BHXH, trong đó có những trường hợp mức phạt lên đến 75 triệu đồng.

Quy định rõ các hình thức xử phạt

Theo Nghị định 283/2026/NĐ-CP, ngoài hình thức cảnh cáo hoặc phạt tiền, tùy tính chất và mức độ vi phạm, cá nhân hoặc tổ chức còn có thể bị áp dụng các biện pháp xử phạt bổ sung và buộc thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định.

Nghị định cũng phân định rõ giữa các hành vi vi phạm đã chấm dứt và hành vi vẫn đang tiếp diễn để làm căn cứ áp dụng chế tài phù hợp.

Phạt tới 75 triệu đồng với hành vi lừa đảo trong tuyển dụng

Đặc biệt, một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị định là việc tăng cường xử lý các hành vi gian lận trong hoạt động tuyển dụng và cung cấp thông tin việc làm.

Cụ thể, các hành vi lôi kéo, dụ dỗ người lao động bằng thông tin quảng cáo sai sự thật, đưa ra những cam kết hoặc hứa hẹn không đúng thực tế nhằm lừa gạt người lao động có thể bị xử phạt từ 50 triệu đồng đến 75 triệu đồng.

Mức xử phạt này cũng được áp dụng đối với hành vi tuyển dụng lao động nhằm mục đích bóc lột hoặc cưỡng bức lao động nhưng chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Ngoài ra, trong lĩnh vực quản lý dịch vụ việc làm và thông tin thị trường lao động, một số hành vi vi phạm khác cũng có thể bị xử phạt từ 50 triệu đồng đến 70 triệu đồng theo quy định của Nghị định.

Siết chặt xử lý hành vi chậm đóng bảo hiểm xã hội

Nghị định 283/2026/NĐ-CP dành nhiều quy định để tăng cường bảo vệ quyền lợi của người lao động thông qua việc xử lý nghiêm các trường hợp chậm đóng hoặc trốn đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Đối với hành vi chậm đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc, người sử dụng lao động có thể bị xử phạt theo số lượng người lao động bị ảnh hưởng hoặc bị phạt từ 12% đến 15% số tiền chậm đóng, nhưng mức phạt tối đa không vượt quá 75 triệu đồng.

Bên cạnh việc nộp tiền phạt, đơn vị vi phạm còn phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ khắc phục hậu quả, gồm:

• Nộp đủ toàn bộ số tiền BHXH còn thiếu.

• Nộp thêm khoản tiền chậm đóng được tính bằng 0,03%/ngày trên số tiền và thời gian chậm đóng theo quy định.

Trốn đóng bảo hiểm xã hội cũng có thể bị phạt tối đa 75 triệu đồng

Đối với hành vi trốn đóng BHXH bắt buộc, Nghị định quy định mức xử phạt nghiêm khắc hơn.

Theo đó, người sử dụng lao động có thể bị xử phạt căn cứ vào số lượng người lao động bị ảnh hưởng hoặc bị phạt từ 18% đến 20% số tiền trốn đóng, với mức tối đa không quá 75 triệu đồng.

Ngoài tiền phạt, đơn vị vi phạm còn phải:

• Đóng đủ toàn bộ số tiền BHXH đã trốn đóng.

• Nộp thêm khoản tiền tính theo mức 0,03%/ngày trên số tiền và thời gian trốn đóng thực tế.

Các quy định này nhằm tăng tính răn đe, đồng thời bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động trong việc được tham gia đầy đủ các chế độ bảo hiểm xã hội.

Người dân cần lưu ý điều gì?

Điều cần lưu ý là mức phạt lên tới 75 triệu đồng trong Nghị định chủ yếu áp dụng đối với các tổ chức, doanh nghiệp hoặc người sử dụng lao động có hành vi vi phạm, như chậm đóng, trốn đóng BHXH hoặc thực hiện hành vi gian dối trong tuyển dụng lao động.

Đối với người lao động tham gia bảo hiểm xã hội, việc nắm được các quy định mới sẽ giúp chủ động theo dõi quá trình đóng bảo hiểm của mình, kịp thời phản ánh khi phát hiện doanh nghiệp chậm đóng hoặc trốn đóng, qua đó bảo vệ quyền lợi an sinh lâu dài.

Nghị định số 283/2026/NĐ-CP sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 10/9/2026, tạo cơ sở pháp lý mới trong việc xử lý các hành vi vi phạm về lao động và BHXH, đồng thời góp phần xây dựng môi trường lao động minh bạch, bảo đảm quyền lợi của người lao động theo quy định của pháp luật.