Tái diễn chiêu trò lừa đảo ‘việc nhẹ, lương cao’ dịp Tết

Đối tượng lừa đảo nhắm vào nạn nhân không chỉ là sinh viên, lao động tự do mà còn có cả người đã đi làm nhiều năm và phụ huynh đang cần việc gấp. Các chiêu trò này ngày càng tinh vi, biến tướng khó nhận diện.

Trong quá trình tìm kiếm việc làm thêm trên mạng xã hội dịp Tết, chị N.T.H (TP.HCM) cho biết chị thấy một bài đăng tuyển cộng tác viên xử lý đơn hàng online với mức thu nhập từ 500.000 đến 800.000 đồng mỗi ngày. Công việc được giới thiệu là đơn giản, không yêu cầu kinh nghiệm, làm tại nhà và được thanh toán ngay sau mỗi nhiệm vụ.

Sau khi nhắn tin ứng tuyển, chị được yêu cầu chuyển sang trao đổi qua một ứng dụng nhắn tin khác và được hướng dẫn thực hiện các nhiệm vụ thử việc để hoàn tiền và nhận hoa hồng.

Chị N.T.H chia sẻ: “Ban đầu tôi nhận được tiền thật nên tin. Sau đó họ kêu tôi phải làm nhiệm vụ lớn hơn thì mới rút được tiền về. Sau khi tôi chuyển tiền xong thì tôi bị chặn liên lạc. Lúc đó tôi mới biết là mình bị lừa”.

Theo PGS.TS Trương Văn Vỹ - Chuyên gia về xã hội học tội phạm, giảng viên Đại học Quốc gia TP.HCM cho biết, để đạt được mục đích, các đối tượng lừa đảo nghiên cứu rất kỹ tâm lý nạn nhân và những thông tin cần khai thác.

“Những kẻ phạm tội biết cần phải khai thác những thông tin gì, đặc biệt là giấy tờ như căn cước công dân. Khi khai thác được những thông tin này, chúng có thể lợi dụng để chiếm đoạt tài khoản của nạn nhân. Các đối tượng thường nhắm đến sinh viên và lao động tự do – những người dễ bị cuốn hút bởi lời mời gọi có thu nhập cao để trang trải chi phí sinh hoạt dịp Tết”, PGS.TS Trương Văn Vỹ nói.

Có thể thấy rằng, các chiêu trò lừa đảo tuyển dụng thường xuất hiện dưới nhiều hình thức như tuyển cộng tác viên xử lý đơn hàng, đánh giá sản phẩm, nhập liệu, trực fanpage, chăm sóc khách hàng tại nhà với mức lương cao nhưng không yêu cầu hồ sơ, hợp đồng. Quá trình trao đổi diễn ra nhanh, các đối tượng thường thúc ép nạn nhân phải xác nhận ngay hoặc chuyển tiền để “kích hoạt tài khoản”. Không ít trường hợp bị dẫn dụ tham gia nhiều bước, mỗi bước đều yêu cầu chuyển thêm tiền với lý do phí hồ sơ, phí đào tạo hoặc tiền thực hiện nhiệm vụ.

Theo Luật sư Nguyễn Thị Sinh – Đoàn Luật sư TP.HCM, hành vi lừa đảo tuyển dụng có thể bị xử lý theo nhiều tội danh trong Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017. Trong đó phổ biến nhất là tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 174, với mức hình phạt có thể lên đến 20 năm tù hoặc chung thân nếu chiếm đoạt số tiền lớn. Ngoài ra còn có tội sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông để chiếm đoạt tài sản theo Điều 290 và các tội danh liên quan đến việc mua bán, sử dụng trái phép thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng.

“Không chỉ thiệt hại về tài sản, nhiều nạn nhân còn rơi vào tâm lý hoang mang, xấu hổ và không dám trình báo. Đáng lo ngại hơn, trong quá trình ứng tuyển, người lao động thường bị yêu cầu cung cấp nhiều thông tin cá nhân, những dữ liệu này có thể tiếp tục bị sử dụng cho các hành vi lừa đảo khác, gây rủi ro lâu dài”, Luật sư Sinh khuyến cáo.

Cũng theo Luật sư Nguyễn Thị Sinh, cách phòng ngừa tốt nhất là xuất phát từ ý thức của chính người lao động. Cần bình tĩnh tiếp nhận thông tin, tìm hiểu rõ nguồn gốc của các lời mời tuyển dụng và có phản ứng phù hợp. Bên cạnh đó, cần có sự phối hợp từ gia đình, nhà trường và các tổ chức xã hội trong việc tuyên truyền, cảnh báo”. 

Vì vậy, khi nghi ngờ bị lừa đảo, bước đầu tiên là phải ngừng giao dịch ngay lập tức, không tiếp tục chuyển tiền và không cung cấp thêm thông tin cá nhân. Tiếp theo là thu thập đầy đủ chứng cứ như tin nhắn, hóa đơn chuyển tiền, tài khoản nhận tiền và nhanh chóng trình báo cơ quan công an để được hỗ trợ”, Luật sư Sinh cho hay.