Quy định phạt thuế, hóa đơn mới: Hộ kinh doanh cần lưu ý gì để tránh mất tiền oan?

Với những quy định mới này, sẽ là tác động trực tiếp đến doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cả người bán hàng nhỏ lẻ.

Theo thông tin từ Thuế Hà Nội, điểm đáng chú ý là cách tính mức phạt đã được điều chỉnh theo hướng rõ ràng hơn, dựa trên số lượng hóa đơn vi phạm, đồng thời hạn chế tình trạng xử phạt chồng chéo như trước đây.

Cụ thể, nếu trong cùng một ngày người nộp thuế khai sai một hoặc nhiều chỉ tiêu trên các hồ sơ thuế, kể cả thuộc các sắc thuế khác nhau, thì cũng chỉ bị xử phạt một hành vi, với mức phạt cao nhất trong các lỗi vi phạm.

Tương tự, trường hợp vừa lập hóa đơn không đúng thời điểm, vừa không lập hóa đơn, nhưng các hành vi này được xử lý trong cùng một vụ việc, thì mức phạt sẽ được tính gộp theo tổng số hóa đơn vi phạm, thay vì “cộng dồn” từng lỗi.

Điều khiến nhiều hộ kinh doanh cần đặc biệt quan tâm là khung tiền phạt mới được chia rất chi tiết theo số lượng hóa đơn. Với lỗi lập hóa đơn không đúng thời điểm, nếu chỉ là hóa đơn khuyến mại, hàng mẫu hoặc tiêu dùng nội bộ, người bán có thể chỉ bị cảnh cáo.

Tuy nhiên, với hóa đơn bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, mức phạt có thể lên tới 1,5 triệu đồng cho mỗi hóa đơn và tăng nhanh theo số lượng, chạm ngưỡng 50–70 triệu đồng nếu vi phạm từ 100 hóa đơn trở lên.

Nặng hơn nữa là hành vi không lập hóa đơn. Trong trường hợp không xuất hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, mức phạt có thể lên tới 80 triệu đồng nếu số hóa đơn vi phạm từ 50 số trở lên. Đây là con số không nhỏ, đặc biệt với những hộ kinh doanh vốn quen bán hàng “nhanh gọn”, ít để ý đến thủ tục hóa đơn.

Một điểm dễ bị bỏ sót là quy định chuyển tiếp. Những vi phạm về thuế, hóa đơn xảy ra trước ngày 16/1/2026 nhưng bị phát hiện sau thời điểm này vẫn sẽ bị xử phạt theo khung mới. Điều đó đồng nghĩa, các sai sót cũ nếu chưa được xử lý dứt điểm có thể phải đối mặt với mức phạt cao hơn trước.

Cơ quan thuế cũng lưu ý, các mức phạt nêu trên áp dụng cho tổ chức. Với cá nhân, hộ gia đình và hộ kinh doanh, mức phạt bằng 50% so với tổ chức. Tuy vậy, khi tính theo số lượng hóa đơn vi phạm, số tiền phải nộp vẫn có thể là gánh nặng tài chính đáng kể.

Trước những thay đổi này, các chuyên gia khuyến nghị người nộp thuế, đặc biệt là hộ kinh doanh nhỏ, nên rà soát lại thói quen bán hàng, thời điểm xuất hóa đơn và quy trình kê khai thuế. Làm đúng ngay từ đầu không chỉ giúp tránh rủi ro bị phạt nặng, mà còn giúp việc kinh doanh minh bạch, yên tâm hơn khi quy định mới chính thức áp dụng từ đầu năm 2026.