Giải mã hiểu lầm về dậy thì sớm, Hội đồng Dinh dưỡng Khoa học Ứng dụng giúp cha mẹ tiếp cận thông tin từ chuyên gia

Bối rối trước “ma trận” tin đồn trên mạng

Trong thời đại bùng nổ thông tin, chỉ cần gõ cụm từ “dậy thì sớm”, phụ huynh có thể bắt gặp vô số bài viết và chia sẻ từ kinh nghiệm cá nhân: từ những lo ngại về việc uống sữa bò, tiêu thụ đạm gia cầm đến các bài thuốc được cho là có thể làm chậm quá trình dậy thì.

Sự hoang mang khiến một số cha mẹ vội tự kết luận khi thấy con có biểu hiện như ngực phát triển, chiều cao tăng nhanh hay xuất hiện mùi cơ thể. Tuy nhiên, một dấu hiệu đơn lẻ chưa đủ để xác định trẻ bị dậy thì sớm.

Vì lo lắng, một số phụ huynh còn tự ý cắt sữa, thịt hoặc trứng khỏi khẩu phần ăn của con. Việc loại bỏ nhiều nhóm thực phẩm mà không có tư vấn chuyên môn có thể khiến khẩu phần mất cân đối, làm tăng nguy cơ thiếu dưỡng chất trong giai đoạn trẻ đang phát triển.

Công thức “3 Đúng” từ chuyên gia

Để tháo gỡ những băn khoăn của phụ huynh, Hội đồng Dinh dưỡng Khoa học Ứng dụng đã kết nối các chuyên gia và tổ chức hội thảo chuyên đề “Hiểu đúng về dậy thì sớm dưới góc nhìn khoa học đa chiều” vào ngày 13/9/2026.

Tại đây, các chuyên gia như TTƯT.BS Trương Hữu Khanh, TTƯT.BS.CKII Đặng Thị Kim Huyên, TS.BS Lưu Thị Mỹ Thục, ThS.BS.CKII Phạm Công Luận… đã giải đáp những thắc mắc về dậy thì sớm. Nội dung trao đổi được đúc kết qua nguyên tắc “3 đúng”, giúp phụ huynh nhận biết và theo dõi sự phát triển của con.

Thứ nhất là “đúng dấu hiệu”: cha mẹ cần chú ý đến những thay đổi như ngực phát triển ở bé gái hoặc tinh hoàn tăng kích thước ở bé trai. Các biểu hiện khác, gồm mọc lông, thay đổi mùi cơ thể, giọng nói hoặc tốc độ tăng trưởng, cần được xem xét cùng với độ tuổi và quá trình phát triển của trẻ.

Thứ hai là “đúng độ tuổi”: dấu hiệu dậy thì xuất hiện trước 8 tuổi ở bé gái hoặc trước 9 tuổi ở bé trai là lý do để phụ huynh tìm tư vấn chuyên môn.

Thứ ba là “đúng tiến triển”: cha mẹ nên theo dõi các thay đổi có tiếp tục phát triển, xuất hiện thêm hoặc diễn ra nhanh hay không. Những quan sát này giúp bác sĩ đánh giá tình trạng của trẻ; phụ huynh không nên tự chẩn đoán chỉ dựa vào một biểu hiện.

Lời khuyên cho cha mẹ: Dinh dưỡng cân bằng và thăm khám đúng lúc

Thay vì tự điều chỉnh chế độ ăn dựa trên tin đồn, các chuyên gia khuyên cha mẹ duy trì những thói quen chăm sóc phù hợp với độ tuổi và thể trạng của con.

Trẻ cần được cung cấp đầy đủ các nhóm chất gồm chất đạm, chất bột đường, chất béo, vitamin và khoáng chất. Cha mẹ không nên cho trẻ ăn vượt nhu cầu, đồng thời cũng không nên kiêng khem cực đoan hoặc tự ý cắt sữa, thịt, trứng khi chưa có tư vấn chuyên môn.

Bên cạnh chế độ ăn cân đối, gia đình nên giúp trẻ vận động phù hợp, hạn chế thừa cân và sử dụng vật dụng đựng thực phẩm, sản phẩm chăm sóc cá nhân đúng hướng dẫn. Các yếu tố dinh dưỡng và môi trường cần được xem xét thận trọng, không thể dùng riêng lẻ để xác định nguyên nhân dậy thì sớm ở một trẻ cụ thể.

Khi nghi ngờ con có dấu hiệu dậy thì sớm, cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế có chuyên khoa nhi hoặc nội tiết nhi. Bác sĩ sẽ thăm khám, theo dõi tăng trưởng và chỉ định đánh giá tuổi xương, xét nghiệm nội tiết khi cần thiết.

Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thăm khám thay vì tự ý điều trị, TS.BS Nguyễn Nhật Nam cho rằng việc đưa trẻ đi khám sớm giúp bác sĩ xác định tình trạng, đánh giá mức độ tiến triển và tư vấn hướng theo dõi hoặc can thiệp phù hợp. Nếu trẻ không bị dậy thì sớm, kết quả thăm khám cũng giúp phụ huynh có thêm cơ sở để yên tâm chăm sóc con.

Hội đồng Dinh dưỡng Khoa học Ứng dụng: Kết nối chuyên gia, giải đáp băn khoăn của cha mẹ

Nội dung hội thảo tập trung vào những hiểu lầm phổ biến xoay quanh dậy thì sớm và trao đổi về các thông tin chưa chính xác. Bên cạnh phần chia sẻ kiến thức, những tình huống thực tế cũng được đưa vào minh họa để phụ huynh dễ hình dung cách nhận biết dấu hiệu, phân biệt biểu hiện cần theo dõi với trường hợp nên đưa trẻ đi khám.

Ở phần tổng kết, BS.CKII Phạm Công Luận nhấn mạnh thông điệp: “Lo lắng là bản năng, nhưng mà hành động cần phải có cơ sở.” Theo chuyên gia, cha mẹ có thể sử dụng các công cụ trực tuyến để tìm hiểu thêm kiến thức, nhưng cần xác thực thông tin với người có chuyên môn trước khi áp dụng cho con.

Đó cũng là vai trò mà Hội đồng Dinh dưỡng Khoa học Ứng dụng hướng tới: xây dựng một diễn đàn để các chuyên gia chia sẻ kiến thức về dinh dưỡng và sức khỏe trẻ em. Theo thông tin từ đơn vị tổ chức, Hội đồng được Viện Nghiên cứu Dinh dưỡng TP.HCM (NRI) kết nối với đội ngũ chuyên gia, bác sĩ trong lĩnh vực dinh dưỡng và nhi khoa; Nutifood hỗ trợ nguồn lực triển khai hoạt động.

Thông qua các buổi hội thảo, Hội đồng mong muốn cung cấp thêm nguồn thông tin tham khảo để cha mẹ phân biệt kiến thức khoa học với những lời truyền miệng thiếu căn cứ, từ đó chăm sóc trẻ phù hợp hơn.

Không chỉ dừng lại ở các buổi hội thảo chuyên đề, chương trình “Hộp Thư Trăn Trở” trên fanpage của Hội đồng Dinh dưỡng Khoa học Ứng dụng tiếp tục là nơi phụ huynh gửi những băn khoăn về dinh dưỡng, tăng trưởng và sức khỏe của trẻ. Từ các câu hỏi thực tế, chuyên gia có thể tiếp tục giải đáp, chia sẻ kiến thức và đưa ra góc nhìn phù hợp với mối quan tâm của cộng đồng.