Chính thức có quy định thuế mới cho hộ kinh doanh: Ai được miễn, ai phải nộp từ 2026?

Nghị định này có hiệu lực từ ngày 5/3/2026, áp dụng cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh cũng như các cơ quan thuế và tổ chức liên quan trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế.

Doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm được miễn thuế

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của chính sách mới là nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế lên 500 triệu đồng/năm. Theo quy định, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh có doanh thu từ hoạt động sản xuất, kinh doanh không vượt quá 500 triệu đồng/năm sẽ không phải nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT).

Quy định này được xem là bước điều chỉnh quan trọng nhằm giảm gánh nặng cho nhóm hộ kinh doanh quy mô nhỏ - những đối tượng thường có nguồn lực hạn chế và phụ thuộc nhiều vào hoạt động kinh doanh tự phát.

Trước đây, mức doanh thu chịu thuế thấp hơn, khiến nhiều hộ kinh doanh nhỏ vẫn phải thực hiện nghĩa vụ thuế dù lợi nhuận thực tế không cao.

Tuy nhiên, việc miễn thuế không đồng nghĩa với việc miễn toàn bộ nghĩa vụ quản lý. Các hộ kinh doanh vẫn phải ghi chép sổ sách, kê khai doanh thu và thực hiện các thủ tục quản lý theo quy định để đảm bảo minh bạch trong hoạt động kinh doanh.

Doanh thu trên 500 triệu đồng phải nộp thuế theo tỷ lệ

Đối với những hộ kinh doanh có doanh thu vượt 500 triệu đồng/năm, nghĩa vụ thuế sẽ được tính theo phương pháp trực tiếp trên doanh thu, với tỷ lệ phần trăm tùy theo từng ngành nghề kinh doanh. 

Trong trường hợp này, người nộp thuế phải thực hiện kê khai và nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân, đồng thời sử dụng hóa đơn điện tử và ghi sổ kế toán theo quy định của cơ quan thuế.

Ngoài ra, chính sách mới cũng quy định mức khấu trừ 500 triệu đồng trước khi tính thuế trong một số trường hợp cụ thể. Nếu cá nhân kinh doanh có nhiều ngành nghề hoặc nhiều địa điểm kinh doanh khác nhau, người nộp thuế có thể lựa chọn ngành nghề hoặc địa điểm áp dụng mức khấu trừ sao cho có lợi nhất. Tuy nhiên, tổng mức khấu trừ trong năm không được vượt quá 500 triệu đồng.

Quy định này được đánh giá là tạo ra sự linh hoạt nhất định cho hộ kinh doanh, đồng thời giúp việc tính thuế sát với thực tế hoạt động hơn.

Chuyển sang cơ chế kê khai và tự nộp thuế

Một thay đổi mang tính nền tảng của chính sách thuế mới là chuyển từ cơ chế thuế khoán sang cơ chế kê khai và tự nộp thuế. Trước đây, nhiều hộ kinh doanh nộp thuế theo mức khoán do cơ quan thuế ấn định dựa trên doanh thu ước tính.

Từ năm 2026, phương thức này dần được thay thế bằng cơ chế kê khai dựa trên doanh thu thực tế phát sinh, giúp tăng tính minh bạch và giảm tình trạng chênh lệch giữa doanh thu thực tế và doanh thu tính thuế.

Theo các chuyên gia, sự thay đổi này không chỉ giúp quản lý thuế hiệu quả hơn mà còn thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong ngành thuế, khi nhiều thủ tục kê khai và nộp thuế được thực hiện trực tuyến thông qua các hệ thống điện tử.

Việt Nam hiện có hơn 5 triệu hộ kinh doanh, đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế và tạo việc làm cho hàng chục triệu lao động. Vì vậy, mọi thay đổi trong chính sách thuế đối với khu vực này đều có tác động lớn.

Về lâu dài, chính sách thuế mới được kỳ vọng sẽ giúp chuẩn hóa hoạt động của hộ kinh doanh, từng bước tạo điều kiện để các hộ có quy mô lớn chuyển đổi thành doanh nghiệp, qua đó góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của khu vực kinh tế tư nhân tại Việt Nam.