Bộ Công Thương nỗ lực ổn định thị trường xăng dầu, đưa thuế nhập khẩu về 0%

Từ cuối tháng 2/2026, xung đột tại Trung Đông leo thang đã gây ra cú sốc lớn đối với thị trường năng lượng thế giới. Khoảng 11 triệu thùng dầu mỗi ngày cùng 140 tỷ m³ khí đốt bị gián đoạn, đẩy giá dầu thô vượt mốc 100 USD/thùng. Diễn biến này không chỉ làm gia tăng chi phí nhập khẩu mà còn gây áp lực lên tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Tại Việt Nam, thị trường xăng dầu chịu ảnh hưởng kép khi nguồn nguyên liệu cho sản xuất bị gián đoạn, trong khi hoạt động nhập khẩu gặp khó do một số quốc gia áp dụng chính sách hạn chế xuất khẩu. Đáng chú ý, nguồn đầu vào của Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn – đơn vị cung cấp khoảng 40% nhu cầu trong nước – bị ảnh hưởng đáng kể.

Trước tình hình đó, Bộ Công Thương đã nhanh chóng xây dựng các kịch bản điều hành bám sát diễn biến quốc tế. Hai phương án ứng phó được thiết kế tương ứng với từng cấp độ kéo dài của xung đột, qua đó tạo sự chủ động và linh hoạt trong điều hành, hạn chế tối đa tác động tiêu cực đến thị trường trong nước.

Dựa trên đề xuất của Bộ, Chính phủ đã ban hành các nghị quyết nhằm điều chỉnh chu kỳ điều hành giá theo hướng linh hoạt hơn, tránh hiện tượng tăng sốc theo từng kỳ.

Đồng thời, các giải pháp tài khóa cũng được triển khai, trong đó có việc giảm thuế nhập khẩu ưu đãi xăng dầu xuống 0% nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn hàng trong bối cảnh thị trường quốc tế bị thu hẹp.

Song song với đó, Bộ Công Thương tập trung tăng cường nguồn cung trong nước thông qua nhiều biện pháp như thúc đẩy khai thác dầu thô, tìm kiếm nguồn nguyên liệu thay thế cho Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn, nâng công suất các nhà máy lọc dầu hiện hữu, đồng thời đưa vào vận hành các nhà máy Ethanol và Condensate.

Những giải pháp này góp phần bù đắp thiếu hụt nguồn cung và giảm áp lực lên thị trường.

Công tác điều hành giá cũng được thực hiện chặt chẽ với sự phối hợp giữa Bộ Công Thương và Bộ Tài chính. Việc sử dụng linh hoạt Quỹ bình ổn giá giúp giảm mức tăng giá trong nước so với thế giới, qua đó góp phần ổn định tâm lý người tiêu dùng và kiểm soát lạm phát.

Đồng thời, các đoàn kiểm tra được triển khai trên diện rộng nhằm giám sát hệ thống phân phối, đảm bảo nguồn hàng luôn được lưu thông thông suốt.

Nhờ các biện pháp đồng bộ, đến ngày 24/3/2026, nguồn cung xăng dầu trong nước cơ bản vẫn được đảm bảo. Nhà máy Lọc dầu Dung Quất tăng sản lượng hơn 10%, đủ nguyên liệu duy trì sản xuất đến hết tháng 4, đầu tháng 5.

Trong khi đó, Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn vẫn duy trì hoạt động ổn định đến hết tháng 4. Hoạt động nhập khẩu cũng ghi nhận sự cải thiện, góp phần củng cố nguồn cung thị trường.

Đáng chú ý, dù chịu áp lực lớn từ thị trường quốc tế, giá xăng dầu trong nước vẫn được kiểm soát ở mức tăng thấp hơn so với thế giới.

Cụ thể, giá xăng RON95-III và dầu Diesel trong nước tăng lần lượt 37% và 45%, thấp hơn đáng kể so với mức tăng tương ứng 63,3% và 71,8% trên thị trường quốc tế. So với các quốc gia trong khu vực, giá xăng dầu của Việt Nam hiện ở mức trung bình, thậm chí thấp hơn một số nước có chung đường biên giới.

Trong thời gian tới, khi thị trường năng lượng toàn cầu vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro, Bộ Công Thương cho biết sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến quốc tế, bám sát chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng để kịp thời điều chỉnh chính sách.

Đồng thời, Bộ cũng đề xuất các giải pháp liên quan đến thuế nhằm tiếp tục hỗ trợ bình ổn giá, góp phần kiểm soát lạm phát và duy trì ổn định kinh tế vĩ mô.

Việc chủ động xây dựng kịch bản, điều hành linh hoạt và phối hợp hiệu quả các công cụ chính sách được xác định là yếu tố then chốt giúp thị trường xăng dầu trong nước đứng vững trước những biến động khó lường từ bên ngoài.