Từ 2027 thiết bị giám sát hành trình trên xe kinh doanh vận tải sẽ được quản lý thế nào?

Những phương tiện nào thuộc diện áp dụng, thiết bị phải ghi nhận những gì?

Nghị định 319/2026/NĐ-CP áp dụng đối với xe ô tô kinh doanh vận tải, xe ô tô đầu kéo, xe cứu thương, xe cứu hộ giao thông đường bộ và xe vận tải nội bộ. Các phương tiện của lực lượng quân đội, công an đang làm nhiệm vụ quốc phòng, an ninh không thuộc phạm vi điều chỉnh.

Theo quy định, các thiết bị giám sát hành trình, ghi nhận hình ảnh người lái xe và ghi nhận hình ảnh khoang chở khách có thể được tích hợp trong một hoặc nhiều thiết bị. Tuy nhiên, dù sử dụng thiết bị riêng hay thiết bị tích hợp, phương tiện vẫn phải đáp ứng đầy đủ chức năng và yêu cầu kỹ thuật tương ứng. 

Thiết bị giám sát hành trình phải ghi nhận các thông tin cơ bản như hành trình xe chạy, tốc độ, số lần và thời gian dừng, đỗ xe, thời gian lái xe liên tục.

Với camera người lái, hình ảnh phải được ghi nhận liên tục trong mọi điều kiện ánh sáng. Camera khoang chở khách cũng phải ghi nhận liên tục hình ảnh bên trong khoang, bao gồm hình ảnh người lên và xuống xe. 

Thiết bị còn có chức năng tự động phát hiện, cảnh báo một số hành vi vi phạm hoặc hành vi gây mất an toàn giao thông. Trường hợp sử dụng trí tuệ nhân tạo để thực hiện chức năng này, hệ thống phải tuân thủ quy định của pháp luật về trí tuệ nhân tạo.

Dữ liệu hành trình được truyền theo thời gian thực, lưu trữ trong bao lâu?

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của quy định mới là dữ liệu từ thiết bị giám sát hành trình phải được truyền về máy chủ dịch vụ, sau đó truyền về máy chủ Cục Cảnh sát giao thông theo thời gian thực. 

Đối với hình ảnh từ camera người lái và camera khoang chở khách, dữ liệu được truyền về máy chủ dịch vụ. Những dữ liệu liên quan đến hành vi vi phạm pháp luật, hành vi gây mất an toàn giao thông của người lái xe hoặc hành vi vi phạm pháp luật của người trong khoang chở khách sẽ được truyền tiếp về máy chủ Cục Cảnh sát giao thông theo thời gian thực. 

Điều này cũng có nghĩa các đơn vị vận tải không chỉ cần quan tâm đến việc lắp camera, mà còn phải bảo đảm thiết bị hoạt động ổn định, truyền dữ liệu đúng quy định.

Thời gian lưu trữ được quy định tùy theo loại dữ liệu.

Dữ liệu từ thiết bị giám sát hành trình:

• Trên thiết bị: ít nhất 30 ngày.
• Trên máy chủ dịch vụ: ít nhất 1 năm.
• Trên máy chủ Cục Cảnh sát giao thông: ít nhất 3 năm.

Dữ liệu hình ảnh:

• Hình ảnh người lái xe: lưu trên thiết bị ít nhất 3 ngày.
• Hình ảnh khoang chở khách: lưu trên thiết bị ít nhất 10 ngày.

Riêng dữ liệu về hành vi vi phạm hoặc hành vi gây mất an toàn giao thông được lưu trên máy chủ dịch vụ ít nhất 3 tháng và trên máy chủ Cục Cảnh sát giao thông ít nhất 3 năm. 

Nếu dữ liệu đang được sử dụng để xác minh, xử lý vi phạm, giải quyết khiếu nại, tố cáo hoặc phục vụ điều tra, thời gian lưu trữ có thể kéo dài cho đến khi vụ việc kết thúc.

Người lái xe, hành khách có được bảo vệ quyền riêng tư, 3 mốc thời gian nào cần ghi nhớ?

Nghị định cũng đặt ra yêu cầu về việc bảo vệ dữ liệu. Việc lưu trữ, truyền, khai thác, chia sẻ và xử lý dữ liệu phải tuân thủ pháp luật về dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân và các quy định liên quan.

Đặc biệt, dữ liệu từ thiết bị giám sát không được sử dụng để xâm phạm danh dự, nhân phẩm, đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình và các quyền, lợi ích hợp pháp khác của cá nhân, tổ chức.

Đây là điểm người kinh doanh vận tải cần lưu ý khi quản lý, khai thác camera trên xe, nhất là khi chia sẻ hoặc sử dụng hình ảnh của lái xe và hành khách.

Nghị định 319/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 1/7/2027. Tuy nhiên, một số quy định về camera được áp dụng theo lộ trình và các chủ xe cần đặc biệt lưu nhớ các mốc thời gian này:

1/1/2028: Áp dụng quy định lắp thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe đối với xe kinh doanh vận tải hành khách dưới 8 chỗ (không kể chỗ người lái), xe kinh doanh vận tải hàng hóa, trừ xe đầu kéo, và xe vận tải nội bộ.

1/1/2029: Áp dụng quy định lắp thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách đối với xe kinh doanh vận tải hành khách trên 29 chỗ.

1/1/2030: Áp dụng quy định lắp thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách đối với xe kinh doanh vận tải hành khách từ 8 đến 29 chỗ. 

Chủ xe nên chuẩn bị gì?

Nếu đang kinh doanh vận tải hoặc quản lý phương tiện thuộc diện áp dụng, chủ xe nên kiểm tra loại phương tiện, đối chiếu thời điểm phải lắp từng loại thiết bị và rà soát thiết bị đang sử dụng.

Không nên chỉ chú ý đến camera có ghi hình hay không. Thiết bị còn phải đáp ứng yêu cầu về dữ liệu, truyền tải và lưu trữ theo quy định. Khi mua mới hoặc thay thế thiết bị, nên lựa chọn sản phẩm đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật tại thời điểm lắp đặt.

Đặc biệt, cần ghi nhớ: 1/7/2027 là ngày Nghị định có hiệu lực, nhưng không phải mọi yêu cầu về camera đều áp dụng ngay từ ngày này. Các mốc 2028, 2029 và 2030 mới là thời điểm quan trọng đối với từng nhóm phương tiện.

Với dữ liệu hình ảnh và hành trình, đơn vị vận tải cũng cần xây dựng quy trình quản lý chặt chẽ, tránh tự ý chia sẻ hoặc sử dụng hình ảnh theo cách có thể ảnh hưởng đến quyền riêng tư và dữ liệu cá nhân của người lái xe, hành khách.