Trực tiếp: Tọa đàm 'Truy xuất nguồn gốc - Lá chắn bảo vệ doanh nghiệp và người tiêu dùng'

Tham dự tọa đàm có lãnh đạo các cơ quan quản lý, chuyên gia công nghệ cùng đại diện nhiều tập đoàn, tổng công ty lớn trong lĩnh vực xăng dầu, khí, hóa chất, phân bón...

Đại diện cơ quan quản lý có ông Trần Hữu Linh - Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương).

Chương trình có sự tham gia đồng hành của Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR); Công ty CP Supe phốt phát và hóa chất Lâm Thao; Tập đoàn xăng dầu Việt Nam Petrolimex; Tập đoàn Hoá chất Việt Nam; Công ty CP Phân bón Bình Điền; Tổng công ty Phân bón và Hoá chất Dầu khí PVFCCo; Tổng Công ty Gas Petrolimex; Công ty CP Kinh doanh khí Miền Nam; Công ty CP Vilaconic; Nhà thuốc Long Châu.

Tọa đàm 'Truy xuất nguồn gốc - Lá chắn bảo vệ doanh nghiệp và người tiêu dùng' diễn ra trong bối cảnh Bộ Công Thương đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư quy định về truy xuất nguồn gốc đối với một số nhóm hàng hóa thuộc phạm vi quản lý của Bộ.

Dự thảo Thông tư được xây dựng nhằm triển khai Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa số 78/2025/QH15 (sửa đổi, bổ sung Luật số 05/2007/QH12) và được cụ thể hóa tại Nghị định số 37 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật.

Theo đó, các mặt hàng thuộc danh mục có mức độ rủi ro cao sẽ bắt buộc thực hiện truy xuất nguồn gốc; đối với các sản phẩm, hàng hóa khác thì khuyến khích doanh nghiệp tự nguyện áp dụng.

Nhà báo Hoàng Vững, Tổng biên Tập Tạp chí Tiếp thị & Gia đình cho biết, tọa đàm được tổ chức nhằm cập nhật, giới thiệu những nội dung đáng chú ý trong (dự thảo) chính sách mới liên quan đến truy xuất nguồn gốc hàng hóa;

Đồng thời tạo diễn đàn trao đổi đa chiều giữa cơ quan quản lý, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp về những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai thực tế.

Tọa đàm không chỉ dừng lại ở góc độ chính sách, chương trình còn ghi nhận những kinh nghiệm thực tiễn từ các doanh nghiệp tiên phong áp dụng truy xuất nguồn gốc từ sớm. 

Những mô hình này được kỳ vọng sẽ góp phần tháo gỡ băn khoăn cho doanh nghiệp, đồng thời cung cấp thêm góc nhìn thực tiễn cho cơ quan quản lý trong quá trình hoàn thiện cơ chế, chính sách, hướng tới mục tiêu minh bạch hóa thị trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.

Các diễn giả chính tại toạ đàm gồm có:

-    Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển Thị trường trong nước – Bộ Công Thương

-    Ông Phạm Văn Quân – Chủ tịch Công ty CP Công nghệ Checkee - chuyên gia giải pháp công nghệ, chống hàng giả

-    Đại diện doanh nghiệp sản xuất, phân phối chính hãng về xăng dầu, gas, phân bón… gồm có:

• Ông Nguyễn Quốc An, Phó tổng giám đốc Công ty CP Supe phốt phát và hoá chất Lâm Thao
• Ông Phan Văn Tâm, Phó tổng giám đốc Công ty CP Phân bón Bình Điền
• Ông Nguyễn Khắc Trí, Phó tổng Giám đốc Tổng công ty Gas Petrolimex
• Ông Trịnh Quốc Dân, Trưởng phòng Kỹ thuật - An toàn, Công ty CP kinh doanh Khí miền Nam (Gas South).

Ban Tổ chức xin trân trọng cám ơn các đơn vị đồng hành:

Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR); Công ty CP Supe phốt phát và hóa chất Lâm Thao; Tập đoàn xăng dầu Việt Nam Petrolimex; Tập đoàn Hoá chất Việt Nam; Công ty CP Phân bón Bình Điền; Tổng công ty Phân bón và Hoá chất Dầu khí PVFCCo; Tổng Công ty Gas Petrolimex; Công ty CP Kinh doanh khí Miền Nam; Công ty CP Vilaconic; Nhà thuốc Long Châu.

Nội dung tọa đàm sẽ liên tục được cập nhật trên Tạp chí Tiếp thị & Gia đình!

Phát biểu khai mạc Tọa đàm, ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) đánh giá cao sáng kiến tổ chức tọa đàm của Tạp chí Tiếp thị & Gia đình, cho rằng chủ đề vừa sát với nhu cầu của doanh nghiệp, vừa liên quan trực tiếp đến quyền lợi của mỗi gia đình và người tiêu dùng.

Theo ông Linh, vấn đề truy xuất nguồn gốc hiện mang tính thời sự cao trong bối cảnh pháp luật ngày càng đặt ra yêu cầu chặt chẽ về minh bạch nguồn gốc hàng hóa, cùng với sức ép hội nhập kinh tế trong nước và quốc tế.

Bên cạnh đó, tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng giả, hàng nhái cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết phải ứng dụng công nghệ vào hoạt động truy xuất nguồn gốc.

Ông cho rằng xu hướng quản lý hiện nay cũng đang chuyển dần từ “hậu kiểm” sang “tiền kiểm”, đòi hỏi doanh nghiệp phải chủ động minh bạch thông tin ngay từ đầu trong toàn bộ chuỗi cung ứng.

Đại diện Bộ Công Thương nhấn mạnh, truy xuất nguồn gốc là khái niệm được nhắc đến rất nhiều thời gian qua, tuy nhiên nếu không có cách hiểu và định nghĩa thống nhất thì rất dễ triển khai theo phong trào, không đạt đúng mục tiêu thực chất.

“Trước đây từng có giai đoạn nhiều doanh nghiệp chạy theo trào lưu làm tem chống hàng giả và cho rằng như vậy là đã chống được hàng giả. Với truy xuất nguồn gốc cũng cần nhìn nhận lại bản chất vấn đề để hiểu đúng và làm đúng”, ông Linh nêu quan điểm.

Theo ông, tọa đàm cần góp phần làm rõ các vấn đề cốt lõi như: hiểu đúng về truy xuất nguồn gốc, nhận diện lợi ích thực sự đối với doanh nghiệp và người tiêu dùng, đồng thời giúp doanh nghiệp xác định nên bắt đầu từ đâu trong quá trình triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc.

Phát biểu tại tọa đàm, ông Hoàng Vững - TBT Tạp chí Tiếp thị & Gia đình cho biết, truy xuất nguồn gốc hiện không còn là xu hướng mang tính khuyến khích mà đang dần trở thành yêu cầu bắt buộc đối với nhiều nhóm hàng hóa trên thị trường.

Trong khoảng 5 năm trở lại đây, nhiều doanh nghiệp đã chủ động triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc khá bài bản. Tuy nhiên, ở giai đoạn hiện nay, chủ đề này trở nên đặc biệt nóng khi Bộ Công Thương đang hoàn thiện các quy định pháp lý quan trọng liên quan đến truy xuất nguồn gốc và danh mục hàng hóa có nguy cơ cao.

Ông Hoàng Vững nhận định, việc nhiều nhóm hàng hóa sẽ phải bắt buộc áp dụng truy xuất nguồn gốc là bước đi cần thiết nhằm hướng tới một thị trường minh bạch và nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp với người tiêu dùng.

Theo đó, tọa đàm được tổ chức không chỉ để cập nhật các chính sách mới mà còn tạo diễn đàn để doanh nghiệp chia sẻ thực tế triển khai, từ khó khăn, áp lực cho tới các bài học kinh nghiệm trong quá trình áp dụng truy xuất nguồn gốc.

Ban tổ chức cũng nhấn mạnh, để chính sách đi vào thực tiễn cần có sự đồng hành giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và truyền thông. Tại chương trình, nhiều doanh nghiệp tiên phong trong lĩnh vực phân bón, gas… đã chia sẻ kinh nghiệm triển khai thực tế, qua đó cho thấy truy xuất nguồn gốc không đơn thuần là chi phí đầu tư mà còn là công cụ bảo vệ thương hiệu, gia tăng niềm tin khách hàng và nâng cao sức cạnh tranh.

TBT Tạp chí Tiếp thị & Gia đình dẫn thông tin từ hệ thống truy xuất nguồn gốc quốc gia VeriGoods Việt Nam cho biết, sau hơn 6 tháng vận hành, hệ thống đã xác thực hơn 1 triệu mã sản phẩm, chủ yếu trong lĩnh vực gas và phân bón. Trong thời gian tới, Tạp chí Tiếp thị & Gia đình cho biết sẽ tiếp tục đồng hành cùng các vấn đề liên quan đến bảo vệ người tiêu dùng, phát triển thương hiệu Việt, chuyển đổi số và xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, bền vững.

MC: Thưa ông Trần Hữu Linh, từ góc độ quản lý thị trường, ông đánh giá như thế nào về mức độ cấp thiết của truy xuất nguồn gốc trong bối cảnh hiện nay? Liệu đây đã là một yêu cầu mang tính bắt buộc trong tương lai gần, hay vẫn đang dừng ở mức khuyến khích doanh nghiệp triển khai?

Ông Trần Hữu Linh: Trước hết, tôi cho rằng cần nhìn nhận đúng bản chất của truy xuất nguồn gốc. Đây là hoạt động cho phép doanh nghiệp theo dõi và nhận diện sản phẩm xuyên suốt toàn bộ quá trình từ nguyên liệu đầu vào, sản xuất, vận chuyển cho đến khi phân phối ra thị trường.

Trong đó, hai khâu sản xuất và vận chuyển chủ yếu nằm trong phạm vi quản trị của doanh nghiệp, còn các khâu khác liên quan đến nhiều chủ thể trong chuỗi cung ứng.

Thực tế, truy xuất nguồn gốc không phải là khái niệm mới. Từ nhiều năm nay, các doanh nghiệp trong lĩnh vực phân bón, gas hay nhiều ngành sản xuất khác đều đã phải quản lý hàng hóa rất chặt chẽ. Nếu sản phẩm xảy ra lỗi thì doanh nghiệp phải xác định được lỗi nằm ở đâu để điều chỉnh, thậm chí thu hồi ngay khi hàng hóa đã lưu thông ra thị trường.

Tôi cho rằng xuất phát điểm của truy xuất nguồn gốc chính là nhu cầu tự quản trị của doanh nghiệp. Doanh nghiệp muốn quản lý sản phẩm tốt hơn, muốn thị trường minh bạch hơn thì phải triển khai truy xuất nguồn gốc. Hiện nay, nhiều doanh nghiệp đã ứng dụng mã QR để quản lý sản phẩm, dù có những mặt hàng đặc thù không thể dán tem hay mã nhận diện trực tiếp.

Tuy nhiên, xu hướng chung là doanh nghiệp sẽ phải từng bước thích ứng với yêu cầu truy xuất ngày càng cao của thị trường. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng khắt khe, theo tôi, truy xuất nguồn gốc đang dần trở thành yêu cầu bắt buộc thay vì chỉ dừng ở mức khuyến khích.

Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa sửa đổi sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7 tới, trong đó đặt ra nhiều yêu cầu mới liên quan đến minh bạch nguồn gốc hàng hóa. Trên thế giới, nhiều quốc gia cũng đã yêu cầu sản phẩm phải có khả năng truy xuất nguồn gốc mới được phép nhập khẩu.

Đơn cử, Liên minh châu Âu (EU) từ năm 2026 sẽ bắt buộc các sản phẩm dệt may phải có ‘hộ chiếu sản phẩm’. Đây là xu hướng tất yếu mà doanh nghiệp Việt Nam buộc phải thích ứng nếu muốn tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

MC: Vậy trên thực tế, việc thiếu truy xuất nguồn gốc hiện nay đang gây ra những hệ quả cụ thể nào đối với thị trường, đặc biệt là trong kiểm soát hàng giả, hàng nhái và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng thưa ông?

Ông Trần Hữu Linh: Tôi xin phép trả lời câu hỏi này vì đây là vấn đề gắn trực tiếp với nhiệm vụ của chúng tôi. Trước đây, lực lượng quản lý thị trường tập trung vào kiểm tra, xử lý vi phạm hàng giả.

Hiện nay, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước vừa thực hiện nhiệm vụ phát triển thị trường, vừa đảm nhiệm công tác quản lý thị trường, trong đó có mặt trận chống hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Đến thời điểm này, đây vẫn là vấn đề rất nóng, đặc biệt với các doanh nghiệp trong lĩnh vực phân bón, gas – những ngành bị làm giả rất nhiều.

Nhiều người nghĩ việc phát hiện hàng giả khá đơn giản, ví dụ nhìn vào một bao phân bón hay một bình gas là có thể nhận ra thật – giả. Nhưng thực tế không phải vậy. Chúng tôi làm việc dựa trên quy định pháp luật và phải có căn cứ xác thực rõ ràng. Ai cũng có thể nghi ngờ một sản phẩm là giả, nhưng để kết luận thì phải có công cụ kiểm chứng.

Trong quá trình kiểm tra thị trường, mỗi ngày lực lượng quản lý thị trường phải tiếp xúc với số lượng hàng hóa rất lớn. Không thể chỉ nhìn bằng cảm quan rồi kết luận ngay được, dù có dấu hiệu nghi vấn. Vì vậy, chúng tôi rất cần những công cụ hỗ trợ xác thực nguồn gốc hàng hóa.

Trước đây, thị trường từng phổ biến các loại tem chống giả. Nhưng thực tế, tem cũng có thể bị làm giả, bị sao chép rất tinh vi. Nói thật là nhiều khi ngay cả cán bộ quản lý thị trường cũng khó phân biệt tem thật hay tem giả. Hiện nay, với sự phát triển của công nghệ, hàng hóa đã có thêm nhiều giải pháp xác thực hiện đại hơn, như tem điện tử hay QR code.

Đây là công cụ rất thuận tiện cho lực lượng chức năng. Chỉ cần dùng điện thoại quét mã là có thể kiểm tra nhanh thông tin truy xuất nguồn gốc, từ đó bước đầu nhận diện được dấu hiệu bất thường của sản phẩm. Có thể nói, truy xuất nguồn gốc thời gian gần đây đã hỗ trợ rất hiệu quả cho công tác chống hàng giả, giúp lực lượng chức năng phát hiện sớm vi phạm và bảo vệ doanh nghiệp cũng như người tiêu dùng.

MC: Có phải chính những áp lực từ thực tiễn thị trường như vậy đã khiến doanh nghiệp lựa chọn triển khai truy xuất nguồn gốc từ sớm thưa lãnh đạo đại diện công ty Lâm Thao?

Ông Nguyễn Quốc An: Công ty Supe Phốt phát và Hóa chất Lâm Thao đã có 64 năm hình thành và phát triển, mỗi năm cung cấp hàng triệu tấn phân bón ra thị trường.

Từ năm 2021, chúng tôi triển khai hệ thống mã QR cho sản phẩm. Động lực lớn nhất xuất phát từ nhu cầu tự thân của doanh nghiệp trong việc bảo vệ thương hiệu và kiểm soát hàng hóa. Là thương hiệu lớn, sản phẩm của chúng tôi bị làm giả rất nhiều.

Điều này không chỉ ảnh hưởng đến uy tín doanh nghiệp mà còn tác động trực tiếp đến bà con nông dân và người tiêu dùng. Chúng tôi đã phân chia thị trường theo từng khu vực để quản lý, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các nhà phân phối và đồng hành cùng người tiêu dùng trong việc nhận diện sản phẩm chính hãng. Với chúng tôi, truy xuất nguồn gốc trước hết là để bảo vệ uy tín doanh nghiệp và bảo vệ thị trường.

Ông Trịnh Quốc Dân (Gas South): Hiện nay, mạng lưới hoạt động của Gas South trải dài từ Nghệ An đến Cà Mau, với khoảng gần 4 triệu bình gas lưu thông trên thị trường. Với quy mô đó, nếu không có công cụ quản lý hiệu quả thì rất khó kiểm soát được vòng đời cũng như trạng thái vận hành của từng bình gas.

Chúng tôi bắt đầu triển khai truy xuất nguồn gốc từ năm 2020. Ban đầu, việc này xuất phát từ yêu cầu của Nghị định về kinh doanh khí, trong đó doanh nghiệp phải có sổ theo dõi điện tử đối với các bình gas đưa ra thị trường. Trước đây, phần lớn dữ liệu đều được ghi chép thủ công, từ khâu sản xuất, chiết nạp đến phân phối qua đại lý, tổng đại lý.

Một dữ liệu phải ghi đi ghi lại nhiều lần trên giấy tờ nên vừa tốn thời gian, vừa tốn nhân lực và khó đồng bộ. Từ nhu cầu đó, chúng tôi đặt vấn đề phải xây dựng một công cụ số hóa để quản lý dữ liệu hiệu quả hơn. Sau khi hoàn thiện sổ theo dõi điện tử, doanh nghiệp tiếp tục mở rộng sang quản lý toàn bộ vòng đời của bình gas, từ sản xuất vỏ bình, chiết nạp cho đến phân phối ra thị trường.

Đến nay, thông qua giải pháp truy xuất nguồn gốc, chúng tôi đã kiểm soát được bình gas đang ở đâu, ở trạng thái nào trong hệ thống vận hành và phân phối của doanh nghiệp. Theo tôi, truy xuất nguồn gốc không chỉ để đáp ứng yêu cầu quản lý Nhà nước mà còn là nhu cầu tự thân của doanh nghiệp nhằm nâng cao hiệu quả quản trị, giảm rủi ro và minh bạch hóa thị trường.

Ông Phan Văn Tâm: Truy xuất nguồn gốc thực chất không phải là khái niệm mới. Trước đây có thể doanh nghiệp chưa gọi tên như vậy hoặc chưa triển khai bài bản, nhưng trên thực tế các sản phẩm đều đã có những dấu hiệu nhận diện riêng. Vấn đề nằm ở mức độ đầu tư và cách thức triển khai của từng doanh nghiệp trong từng giai đoạn.

Với Bình Điền, không phải chúng tôi không làm mà do điều kiện thị trường trước đây chưa thực sự phù hợp. Ngày trước, bà con nông dân chưa phổ biến smartphone nên việc ứng dụng QR code gặp nhiều khó khăn. Tuy nhiên, từ năm ngoái, chúng tôi đã cập nhật công nghệ mới để triển khai truy xuất nguồn gốc hiệu quả hơn.

Hiện nay là thời điểm phù hợp để người tiêu dùng tiếp cận và tra cứu thông tin sản phẩm trên các nền tảng số và cổng thông tin quốc gia. Trong bối cảnh cạnh tranh và yêu cầu minh bạch ngày càng cao, doanh nghiệp muốn phát triển bền vững và bảo vệ thương hiệu thì bắt buộc phải triển khai truy xuất nguồn gốc.

MC: Xin được hỏi ông Phạm Văn Quân, dưới góc độ một chuyên gia công nghệ và cũng là đơn vị đã đồng hành cùng nhiều doanh nghiệp trong triển khai giải pháp truy xuất nguồn gốc, ông nhìn nhận thế nào về vấn đề này?

Ông Phạm Văn Quân: Tôi cho rằng hiện nay nhiều người vẫn chưa hiểu đầy đủ về bản chất của truy xuất nguồn gốc. Đây không đơn thuần là việc dán mã QR lên sản phẩm mà phía sau phải là cả một hệ thống công nghệ và dữ liệu được xây dựng xuyên suốt trong chuỗi cung ứng.

Muốn làm được truy xuất nguồn gốc hiệu quả thì trước hết sản phẩm phải được định danh rõ ràng. Sau đó là kết nối dữ liệu từ các khâu như sản xuất, vận chuyển, phân phối đến điểm bán. Khi toàn bộ thông tin được liên thông, doanh nghiệp mới có thể ứng dụng công nghệ để xác thực và kiểm soát sản phẩm trên toàn hệ thống.

Theo tôi, lợi ích lớn nhất của truy xuất nguồn gốc là giúp bảo vệ doanh nghiệp, đặc biệt trong bối cảnh tình trạng hàng giả, hàng nhái và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đang diễn ra rất phức tạp.

Hiện nay, công nghệ xác thực cũng đã phát triển hơn rất nhiều, không còn chỉ là tem chống giả truyền thống. Mỗi sản phẩm đều có thể được xác minh trực tiếp trên hệ thống dữ liệu số. Điều này giúp doanh nghiệp bảo vệ thương hiệu, bảo vệ người tiêu dùng và nâng cao niềm tin trên thị trường.

MC: Với những ngành hàng có nguy cơ cao về gian lận thương mại như gas, bia, phân bón hoặc các sản phẩm dễ bị làm giả bao bì, tráo đổi vỏ, thay đổi nhận diện, doanh nghiệp đang xử lý vấn đề này như thế nào thưa đại diện Gas petrolimex?

Ông Nguyễn Khắc Trí: Đối với ngành gas, đây là lĩnh vực có nguy cơ cao về gian lận thương mại, từ làm giả thương hiệu, tráo đổi vỏ bình cho đến thay đổi nhận diện sản phẩm. Vì vậy, doanh nghiệp buộc phải xây dựng hệ thống quản lý và truy vết hàng hóa rất chặt chẽ.

Với Petrolimex Gas, khi cung cấp sản phẩm ra thị trường, chúng tôi luôn đối mặt với nhiều rủi ro liên quan đến thất thoát, thừa thiếu hàng hóa hay việc bình gas bị chiếm dụng, tráo đổi trên thị trường. Chính điều đó buộc doanh nghiệp phải đầu tư mạnh cho công tác quản lý sản phẩm.

Hiện nay, đối với một bình gas, chúng tôi đang áp dụng ba lớp nhận diện để phục vụ truy vết và bảo vệ sản phẩm. Lớp đầu tiên là nhận diện trực tiếp trên vỏ bình thông qua số series riêng của từng sản phẩm. Đây được xem là ‘chứng minh thư’ cơ bản của bình gas.

Lớp thứ hai là sau khi chiết nạp và đóng bình, doanh nghiệp sử dụng tem chống hàng giả kết hợp mã QR code để phục vụ truy xuất nguồn gốc và xác thực sản phẩm trên thị trường. Lớp thứ ba là công nghệ nâng cao hơn như gắn chip NFC hoặc các thiết bị nhận dạng điện tử nhằm kiểm soát và định danh sản phẩm chính xác hơn trong toàn bộ vòng đời lưu thông.

Hiện tại, doanh nghiệp đang triển khai ổn định đến bước thứ hai và tiếp tục nghiên cứu để tiến tới áp dụng công nghệ nhận diện bằng chip NFC trong thời gian tới. Theo chúng tôi, đối với những ngành hàng có nguy cơ cao về gian lận thương mại như gas, phân bón hay các sản phẩm dễ bị làm giả bao bì, việc xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc nhiều lớp là giải pháp rất quan trọng để bảo vệ thương hiệu, bảo vệ người tiêu dùng cũng như nâng cao khả năng quản trị của doanh nghiệp.

MC: Việc ứng dụng truy xuất nguồn gốc đã hỗ trợ ra sao trong việc kiểm soát rủi ro và bảo vệ thương hiệu?

Ông Nguyễn Quốc An: Dù chi phí đầu tư ban đầu cho hệ thống truy xuất nguồn gốc tương đối lớn, nhưng những giá trị mà doanh nghiệp nhận lại là rất thiết thực và lâu dài. Theo chúng tôi, truy xuất nguồn gốc không chỉ là công cụ để bảo vệ thương hiệu mà còn giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả quản lý thị trường và kiểm soát hàng hóa tốt hơn.

Thông qua các tem thông minh và công nghệ xác thực sản phẩm, người tiêu dùng cũng có thể dễ dàng nhận diện hàng chính hãng, từ đó tăng niềm tin với doanh nghiệp và hạn chế nguy cơ mua phải hàng giả, hàng nhái trên thị trường.

MC: Thưa ông Linh, như vậy có thể khẳng định rất rõ, câu chuyện truy xuất đem lại lợi ích rất lớn cho DN trong quản trị, thương hiệu… chứ không chỉ là chuyện để phân biệt hàng giả… ? 

Ông Trần Hữu Linh: Ngay trong đợt cao điểm xử lý hàng giả hiện nay, chúng tôi cũng ghi nhận nhiều trường hợp doanh nghiệp bị sao chép mã QR. Có sản phẩm chỉ đơn giản lấy mã của đơn vị khác để gắn lên hàng hóa.

Nguyên nhân xuất phát từ việc một số doanh nghiệp chưa nhận thức đầy đủ về vai trò thực chất của truy xuất nguồn gốc. Nhiều nơi triển khai mang tính hình thức, phong trào, thay vì coi đây là công cụ quản trị sản phẩm và bảo vệ thương hiệu lâu dài.

Để truy xuất nguồn gốc phát huy hiệu quả, điều quan trọng nhất nằm ở ý thức và hệ thống quản lý nội bộ của doanh nghiệp. Doanh nghiệp phải thực sự muốn quản lý tốt sản phẩm của mình thì mới đầu tư nghiêm túc cho hệ thống truy xuất.

Làm QR code không thể theo phong trào mà phải xuất phát từ trách nhiệm với chính sản phẩm của doanh nghiệp và quyền lợi người tiêu dùng.

MC: Trong quá trình triển khai truy xuất nguồn gốc, doanh nghiệp có từng nhận được phản hồi từ thị trường về tình trạng quét mã nhưng không hiển thị được thông tin sản phẩm hay không thưa ông An? 

Ông Nguyễn Quốc An: Theo tôi, việc truy xuất nguồn gốc phải xuất phát từ nhu cầu quản trị nội tại của doanh nghiệp thì hệ thống mới có thể vận hành hiệu quả và ổn định. Tại doanh nghiệp chúng tôi, toàn bộ dữ liệu sản phẩm đều được quản lý rất chi tiết.

Khi đi kiểm tra thị trường, chỉ cần quét mã là có thể biết được sản phẩm được sản xuất vào ngày nào, ca sản xuất nào, dây chuyền nào… tức là toàn bộ thông tin liên quan đến quá trình sản xuất đều được lưu trữ và truy xuất đầy đủ. Cho đến thời điểm hiện tại, chúng tôi chưa ghi nhận trường hợp nào quét mã mà không nhận được thông tin sản phẩm.

Thực tế trong quá trình hoạt động nhiều năm qua, chúng tôi từng gặp những trường hợp như vậy.

Trước khi triển khai truy xuất nguồn gốc bài bản, trên thị trường đã xuất hiện tình trạng hàng giả sử dụng thông tin một chiều hoặc làm giả mã nhận diện. Có trường hợp người tiêu dùng quét mã vẫn hiện thông tin của Gas South nên rất khó phân biệt thật – giả. Chỉ đến khi người dân phản ánh, doanh nghiệp mới phát hiện ra sản phẩm bị làm giả.

Sau khi triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc đầy đủ, việc xác thực sản phẩm đã chặt chẽ hơn rất nhiều. Người tiêu dùng có thể truy xuất được chi tiết sản phẩm được xuất ra ngày nào, hạn kiểm định ra sao, phân phối qua đại lý nào…

Khi đối chiếu giữa thông tin thực tế trên bình gas với dữ liệu trên hệ thống điện tử trùng khớp thì có thể xác định đó là sản phẩm chính hãng. Theo tôi, đây cũng là điểm khác biệt lớn giữa việc chỉ sử dụng mã nhận diện đơn thuần với một hệ thống truy xuất nguồn gốc đầy đủ và đồng bộ.

MC: Trong quá trình tư vấn và triển khai cho doanh nghiệp, ông có từng gặp tâm lý e ngại rằng khi dữ liệu minh bạch hơn, doanh nghiệp cũng sẽ chịu áp lực kiểm tra, giám sát lớn hơn? Và trong trường hợp đó, ông thường tư vấn cho doanh nghiệp như thế nào thưa ông Quân? 

Ông Phạm Văn Quân: Trong hơn 15 năm triển khai các giải pháp truy xuất nguồn gốc và tư vấn cho nhiều mô hình doanh nghiệp, tôi nhận thấy tâm lý e ngại là điều có thật, đặc biệt ở những doanh nghiệp đã vận hành ổn định trong thời gian dài.

Chúng tôi thường chia doanh nghiệp thành hai nhóm. Nhóm thứ nhất là các doanh nghiệp vừa và lớn. Đây thường là những đơn vị đã đầu tư bài bản, có hệ thống quản trị, quy trình sản xuất và mô hình vận hành khá hoàn thiện. Vì vậy, khi triển khai truy xuất nguồn gốc, điều họ lo lắng không chỉ là công nghệ mà còn là nguy cơ phải thay đổi cơ cấu tổ chức, quy trình sản xuất hay thậm chí mô hình kinh doanh.

Theo tôi, doanh nghiệp cần hiểu rằng truy xuất nguồn gốc thực chất là một phần của quá trình chuyển đổi số. Mà chuyển đổi số thì không chỉ là đưa công nghệ vào, mà còn là thay đổi tư duy quản trị, thay đổi thói quen vận hành và cách quản lý dữ liệu.

Khi tư vấn cho các doanh nghiệp lớn, chúng tôi luôn cố gắng xây dựng một bức tranh tổng thể để doanh nghiệp thấy rõ lộ trình triển khai, đồng thời ưu tiên tận dụng tối đa các hệ thống sẵn có thay vì ‘đập đi làm lại’.

Mục tiêu là giúp doanh nghiệp giảm áp lực, tiết kiệm chi phí và triển khai từng bước phù hợp với thực tế. Còn với nhóm doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ – vốn chiếm phần lớn doanh nghiệp tại Việt Nam – khó khăn lớn nhất lại nằm ở chi phí, nhân sự và năng lực công nghệ.

Nhiều doanh nghiệp nghĩ rằng truy xuất nguồn gốc là điều gì đó rất phức tạp và tốn kém. Tuy nhiên thực tế hiện nay đã khác. Chính phủ đang tạo điều kiện rất lớn thông qua việc xây dựng các tiêu chuẩn chung và công nhận các đơn vị cung cấp giải pháp.

Nếu trước đây doanh nghiệp lớn có thể phải đầu tư hàng chục tỷ đồng cho hệ thống thì hiện nay doanh nghiệp nhỏ chỉ với vài triệu đồng mỗi năm cũng có thể áp dụng giải pháp truy xuất nguồn gốc đạt chuẩn và kết nối được với hệ thống quốc gia.

Tôi cho rằng điều quan trọng nhất là doanh nghiệp cần tự tin tiếp cận đúng thông tin, đúng giải pháp và nhìn truy xuất nguồn gốc như một công cụ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh chứ không phải áp lực kiểm tra, giám sát đơn thuần.

MC: Thưa ông Trần Hữu Linh từ phía cơ quan quản lý, quan điểm của ông về vấn đề này ra sao? Minh bạch dữ liệu có phải là áp lực cho doanh nghiệp, hay thực chất là điều kiện để tạo nên môi trường cạnh tranh công bằng hơn cho những doanh nghiệp làm đúng, làm thật?

Ông Trần Hữu Linh: Theo tôi yếu tố quan trọng nhất hiện nay không nằm ở công nghệ mà ở sự sẵn sàng của doanh nghiệp trong việc tham gia truy xuất nguồn gốc một cách bài bản và thực chất. Hơn nữa công nghệ hiện nay không còn là rào cản lớn. Điều cốt lõi là doanh nghiệp có thực sự muốn quản lý tốt sản phẩm của mình hay không.

Nếu truy xuất nguồn gốc chỉ được áp dụng trong nội bộ doanh nghiệp, hệ thống cũng có thể giúp phát hiện ngay những khâu yếu kém để kịp thời điều chỉnh. Tôi cho rằng, còn nếu truy xuất nguồn gốc được triển khai xuyên suốt toàn bộ chuỗi từ sản xuất đến tay người tiêu dùng thì khả năng quản lý sản phẩm sẽ rất hiệu quả, đồng thời giúp doanh nghiệp xây dựng được chuỗi giá trị bền vững.

Lấy ví dụ trong lĩnh vực gas, đây là một trong những ngành hàng bị làm giả phổ biến trong nhiều năm qua. Thực tế có tình trạng doanh nghiệp lấy vỏ bình gas của đơn vị khác, mài bỏ logo rồi thay nhận diện của mình để đưa ra thị trường.

Nhưng nếu áp dụng các công nghệ truy xuất phù hợp như khắc dấu nhận diện, mã hóa hoặc theo dõi vòng đời sản phẩm thì doanh nghiệp hoàn toàn có thể kiểm soát tốt hơn quá trình lưu thông hàng hóa. Hiện ở nhiều nước, doanh nghiệp còn theo dõi được toàn bộ vòng đời sản phẩm cho đến khi hỏng hoặc bị thu hồi.

Với bình gas chẳng hạn, sau khi người dân sử dụng hết, doanh nghiệp sẽ thu hồi lại và tiếp tục quản lý trong hệ thống. Tôi cho rằng, truy xuất nguồn gốc phải bắt đầu từ chính nhu cầu tự thân của doanh nghiệp trong việc phát triển sản phẩm và bảo vệ thương hiệu.

Khi doanh nghiệp chủ động tham gia, người tiêu dùng sẽ là đối tượng được hưởng lợi lớn nhất. Liên quan đến tình trạng sao chép mã QR, tôi thấy đây là vấn đề đang diễn ra khá phổ biến. Tuy nhiên, các công nghệ mới như blockchain hoàn toàn có thể hỗ trợ phát hiện và cảnh báo ngay khi một mã truy xuất bị sao chép hoặc sử dụng bất thường.

MC: Với lĩnh vực của mình thì sự chủ động về triển khai các phương án truy xuất nguồn gốc sẽ được thể hiện bằng những yếu tố như thế nào thưa ông Tâm? 

Ông Phan Văn Tâm: Khi chuyển sang mô hình truy xuất nguồn gốc và kết nối với cổng thông tin truy xuất quốc gia, doanh nghiệp buộc phải thay đổi toàn bộ hệ thống vận hành. Hiện nay, chúng tôi đang triển khai công nghệ RFID và phải mất gần một năm để chuẩn bị, dự kiến đến tháng 6 mới chính thức vận hành thử nghiệm.

Mỗi sản phẩm sẽ có một mã định danh riêng. Khi quét mã, nếu sản phẩm đã từng được xác thực trước đó thì hệ thống sẽ cảnh báo ngay dấu hiệu bất thường, đồng thời doanh nghiệp cũng nhận được thông tin tức thời trên hệ thống máy chủ.

Điều này giúp lực lượng quản lý thị trường kiểm tra rất nhanh, không cần phải chờ xác minh thủ công từ doanh nghiệp như trước. Tuy nhiên, để triển khai được, doanh nghiệp phải thay đổi đồng bộ từ bán hàng, marketing, kho vận đến sản xuất.

Đây không chỉ là câu chuyện công nghệ mà còn là thay đổi cả mô hình quản trị và tư duy vận hành. Người đứng đầu doanh nghiệp phải thực sự quyết tâm mới làm được. Đặc thù ngành phân bón cũng có nhiều khó khăn vì bao bì dễ bị bào mòn, lưu kho lâu trong điều kiện nóng ẩm nên có trường hợp quét mã không nhận diện được.

Nhưng hiện nay là thời điểm phù hợp để áp dụng công nghệ mới vì người dùng đã quen hơn với smartphone và nền tảng số. Khi áp dụng RFID, doanh nghiệp không chỉ chống hàng giả mà còn theo dõi được đường đi của sản phẩm, biết hàng đang ở khu vực nào, đã bán hay chưa, thậm chí đại lý nhập đủ hàng hay chưa.

Điều này giúp nâng cao hiệu quả quản lý thị trường, tăng niềm tin với khách hàng và bảo vệ thương hiệu tốt hơn. Muốn minh bạch thị trường thì doanh nghiệp phải là bên sẵn sàng thay đổi đầu tiên. Truy xuất nguồn gốc không chỉ là lá chắn bảo vệ doanh nghiệp mà còn giúp doanh nghiệp phát triển bền vững và khẳng định thương hiệu trên thị trường.

MC: Hiện nay đã có những tiêu chuẩn khung, những nền tảng và yêu cầu nhất định về khả năng kết nối dữ liệu. Vậy với những doanh nghiệp đã triển khai truy xuất ở các mức độ khác nhau nhưng hệ thống chưa đồng bộ hoặc chưa tương thích, họ có thể nâng cấp dần hay buộc phải làm lại từ đầu?

Ông Phạm Văn Quân: Theo quan sát của tôi, phần lớn doanh nghiệp hiện nay chưa đến mức phải ‘đập đi làm lại’ toàn bộ hệ thống mà chủ yếu là cần chuẩn hóa lại dữ liệu và quy trình để đáp ứng các tiêu chuẩn chung.

Ví dụ, nhiều doanh nghiệp lớn hiện đã có hệ thống truy xuất riêng, tuy nhiên khi kết nối với nền tảng của Bộ Công Thương thì cần chuẩn hóa lại mã định danh theo quy chuẩn chung, đồng thời chuẩn hóa dữ liệu để đảm bảo khả năng liên thông.

Hiện nay, có doanh nghiệp đang cung cấp cho người tiêu dùng 30–50 trường thông tin khác nhau. Tuy nhiên, theo tiêu chuẩn quốc gia, có những nhóm thông tin bắt buộc cần phải đáp ứng đầy đủ để phục vụ truy xuất và quản lý. Ngoài những dữ liệu cốt lõi đó, doanh nghiệp hoàn toàn có thể cung cấp thêm các thông tin mở rộng cho khách hàng nếu muốn.

Một vấn đề quan trọng nữa là phải chuẩn hóa khả năng xác thực các sự kiện trong chuỗi cung ứng, từ sản xuất, vận chuyển đến phân phối. Khi đó, cả cơ quan quản lý lẫn người tiêu dùng đều có thể kiểm tra và theo dõi được hành trình của sản phẩm trên hệ thống.

Theo tôi, chỉ những doanh nghiệp trước đây triển khai truy xuất nguồn gốc chưa đúng bản chất hoặc làm rời rạc mới có thể phải xây dựng lại nhiều phần. Còn với đa số doanh nghiệp lớn tại Việt Nam hiện nay, chủ yếu là chuẩn hóa và nâng cấp dần trên nền tảng sẵn có chứ chưa cần làm lại hoàn toàn.

MC: Xin ông Linh chia sẻ thêm về yêu cầu kết nối hệ thống trong thời gian tới. Những tiêu chí nào có thể được xem là tiêu chí cốt lõi, những thông tin nào doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý để bảo đảm khả năng liên thông và đáp ứng yêu cầu quản lý?

Ông Trần Hữu Linh: Để triển khai truy xuất nguồn gốc hiệu quả, doanh nghiệp cần tập trung vào một số yếu tố cốt lõi.

Thứ nhất, doanh nghiệp phải xây dựng được quy trình truy xuất rõ ràng trong nội bộ cũng như trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Tức là phải xác định được sản phẩm đi qua những công đoạn nào, dữ liệu được cập nhật ở đâu và ai chịu trách nhiệm ở từng khâu.

Thứ hai, doanh nghiệp phải trực tiếp theo dõi, đánh giá và duy trì hệ thống truy xuất nguồn gốc. Đây không phải việc làm theo phong trào hay giao hoàn toàn cho đơn vị công nghệ, mà phải xuất phát từ nhu cầu quản trị thực chất của chính doanh nghiệp.

Thứ ba, doanh nghiệp cần đầu tư hệ thống lưu trữ dữ liệu đầy đủ, chính xác và có khả năng lưu trữ lâu dài. Dữ liệu là nền tảng quan trọng nhất của truy xuất nguồn gốc. Nếu dữ liệu không chuẩn hóa hoặc thiếu đồng bộ thì hệ thống sẽ không có nhiều giá trị.

Và cuối cùng, doanh nghiệp phải lựa chọn hình thức truy xuất phù hợp với từng loại sản phẩm. Có sản phẩm phù hợp với mã QR, có sản phẩm cần tem điện tử hoặc công nghệ nhận diện nâng cao hơn như chip NFC. Không thể áp dụng một mô hình chung cho tất cả ngành hàng.

MC: Nếu truy xuất nguồn gốc là xu hướng không thể đảo ngược, thì điều doanh nghiệp mong chờ nhất từ cơ quan quản lý là gì? Đó là hướng dẫn kỹ thuật rõ ràng hơn, lộ trình phù hợp hơn, cơ chế hỗ trợ triển khai hay một hệ sinh thái kết nối đồng bộ hơn thưa ông Trí? 

Ông Nguyễn Khắc Trí: Doanh nghiệp hiện nay đang chịu áp lực rất lớn về tính minh bạch. Trước hết là minh bạch theo yêu cầu quản lý của Nhà nước về thị trường, hàng hóa và chất lượng sản phẩm.

Thứ hai là áp lực từ phía khách hàng, khi người tiêu dùng ngày càng yêu cầu thông tin rõ ràng hơn về nguồn gốc, xuất xứ và chất lượng sản phẩm. Bên cạnh đó còn là áp lực nội tại của doanh nghiệp trong quản trị hàng hóa, tài sản, lưu chuyển sản phẩm và dữ liệu vận hành.

Vì vậy, doanh nghiệp rất mong chờ các hành lang pháp lý ngày càng hoàn thiện hơn. Những quy định mới như Nghị định 37 đã giúp doanh nghiệp có thêm hướng dẫn cụ thể để chuẩn hóa hoạt động truy xuất nguồn gốc.

Ngoài ra, doanh nghiệp cũng kỳ vọng sẽ có thêm nhiều giải pháp công nghệ phù hợp với từng nhóm sản phẩm khác nhau, đồng thời cần tăng cường liên thông dữ liệu và chuẩn hóa mã ngành hàng, mã sản phẩm để thuận lợi hơn cho việc kiểm tra, xác thực và truy xuất thông tin.

Ông Nguyễn Quốc An: Tôi đồng tình với những ý kiến vừa rồi của các đại diện doanh nghiệp. Điều quan trọng đầu tiên là cần có một hệ thống pháp lý đồng bộ và các tiêu chuẩn rõ ràng cho hoạt động truy xuất nguồn gốc.

Tôi mong rằng thời gian tới các quy định sẽ ngày càng sát hơn với thực tế triển khai của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, cũng cần có những bộ tiêu chuẩn đồng bộ, phù hợp với từng nhóm doanh nghiệp từ lớn, vừa đến nhỏ để có thể triển khai hiệu quả và đồng đều hơn.

Một yếu tố rất quan trọng nữa là sự đồng hành của người tiêu dùng. Người tiêu dùng bây giờ phải thực sự trở thành những người tiêu dùng thông thái. Khi có sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người tiêu dùng thì mới có thể tạo ra môi trường thị trường minh bạch hơn và bảo vệ được các chuẩn mực hàng hóa trên thị trường.

MC: Ở thời điểm hiện nay, theo các vị khách mời, áp lực đối với doanh nghiệp đã đủ lớn để thúc đẩy hành động hay chưa? Và cần làm gì để áp lực ấy được chuyển hóa thành động lực thay đổi thực sự?

Ông Phan Văn Tâm: Tôi cho rằng hiện nay không đơn thuần là áp lực đã đủ lớn hay chưa, mà bản thân doanh nghiệp đã tự ý thức được đây là vấn đề bắt buộc phải triển khai và đang từng bước phổ cập trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Đặc biệt, từ ngày 1/7 tới, khi các quy định pháp luật mới có hiệu lực thì việc thực hiện truy xuất nguồn gốc gần như sẽ trở thành yêu cầu bắt buộc đối với nhiều nhóm ngành hàng.

Hiện nay, doanh nghiệp cũng đã có sự chuẩn bị nhất định. Tuy nhiên, chúng tôi vẫn có những lo lắng nhất định trong quá trình triển khai thực tế, bởi đây là công nghệ mới, liên quan đến việc truy xuất và đồng bộ rất nhiều nguồn dữ liệu trên cùng một hệ thống.

Khi đưa vào vận hành thực tế, doanh nghiệp cũng băn khoăn liệu hệ thống có vận hành trơn tru, hiệu quả như kỳ vọng hay không. Tuy nhiên, theo tôi, đây cũng chính là cơ hội để doanh nghiệp thay đổi. Đây là thời điểm doanh nghiệp phải sẵn sàng chuyển đổi và bứt lên nếu không muốn bị tụt lại phía sau.

Ông Phạm Văn Quân: Ở góc độ công nghệ và thị trường, tôi cho rằng đây là cơ hội đủ lớn để doanh nghiệp tận dụng đồng thời nhiều yếu tố thuận lợi. Thứ nhất là các quy định pháp luật đang ngày càng rõ ràng hơn. Thứ hai là người tiêu dùng hiện nay cũng thông thái hơn và có nhu cầu minh bạch thông tin sản phẩm cao hơn trước rất nhiều.

Bên cạnh đó, hạ tầng dữ liệu và khả năng liên thông hệ thống hiện cũng đang dần hoàn thiện. Tuy nhiên, để biến áp lực thành động lực thực sự, doanh nghiệp cần có lộ trình triển khai phù hợp. Trong ngắn hạn, cần ưu tiên chuẩn hóa dữ liệu, chuẩn hóa các chương trình liên thông. Sau đó mới tiến tới các bước phát triển sâu hơn nhằm nâng cao năng lực quản trị và giá trị thương hiệu.

Bà Đỗ Hồng Hạnh (đại diện công ty Cổ phần thương mại quốc tế Grace Ally, doanh nghiệp nhập khẩu đông trùng hạ thảo từ Trung Quốc để phân phối trong nước): Hiện trên bao bì sản phẩm có xuất hiện biểu tượng “mũ xanh” - dấu hiệu được xem là tiêu chuẩn uy tín tại thị trường Trung Quốc. Tuy nhiên, khi nghe về các quy định bắt buộc truy xuất nguồn gốc trong thời gian tới, chúng tôi cũng băn khoăn: nếu doanh nghiệp muốn công khai dãy số đăng ký để người tiêu dùng có thể trực tiếp tra cứu trên hệ thống của cơ quan quản lý Nhà nước thì có được không và cần thực hiện những thủ tục gì? 

Ông Trần Hữu Linh: Nhóm thực phẩm chức năng, đông trùng hạ thảo hiện nay là lĩnh vực rất ‘nóng’, nhưng đồng thời cũng rất phức tạp vì tình trạng hàng giả, hàng nhái xuất hiện khá nhiều trên thị trường.

Chính vì vậy, doanh nghiệp càng cần phải triển khai truy xuất nguồn gốc để tạo niềm tin với người tiêu dùng. Đối với các sản phẩm nhập khẩu từ Trung Quốc, thực tế phía Trung Quốc hiện cũng rất quan tâm đến hoạt động truy xuất nguồn gốc.

Vì vậy, khi người tiêu dùng quét mã sản phẩm thì thường sẽ hiển thị thông tin từ hệ thống của nước ngoài. Tuy nhiên, khi đưa hàng hóa về lưu hành tại Việt Nam, doanh nghiệp vẫn phải thực hiện đầy đủ thủ tục công bố sản phẩm với Bộ Y tế, đồng thời bổ sung nhãn phụ bằng tiếng Việt và tích hợp các thông tin truy xuất phù hợp với quy định trong nước.

Đây cũng là băn khoăn chung của nhiều doanh nghiệp nhập khẩu quy mô vừa và nhỏ hiện nay. Về giải pháp, doanh nghiệp có thể lựa chọn tự xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc riêng. Ngoài ra, hiện Nhà nước cũng đang khuyến khích doanh nghiệp đăng ký tham gia hệ thống truy xuất nguồn gốc của Bộ Công Thương theo hình thức tự nguyện.

Khi tham gia hệ thống này, doanh nghiệp có thể công khai các thông tin như giấy phép, chất lượng sản phẩm… để người tiêu dùng tra cứu trực tiếp trên hệ thống của cơ quan quản lý Nhà nước. Khi quét truy xuất, người tiêu dùng sẽ nhìn thấy thông tin được kết nối với hệ thống của Bộ Công Thương, qua đó tăng mức độ tin cậy đối với sản phẩm.

Tuy nhiên, về lâu dài doanh nghiệp cũng cần tính toán đến bài toán chi phí. Hiện hệ thống của Bộ Công Thương có các trường thông tin tương đối cố định và áp dụng chung cho nhiều doanh nghiệp. Vì vậy, tùy theo quy mô và nhu cầu quản trị, doanh nghiệp nên chủ động cân nhắc việc tự xây dựng hệ thống truy xuất riêng hoặc kết hợp nhiều giải pháp khác nhau.

Từ ngày 1/7 tới, Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa sửa đổi sẽ có hiệu lực và tiếp tục công bố danh mục các nhóm sản phẩm bắt buộc phải thực hiện truy xuất nguồn gốc. Đồng thời, hiện Bộ Công an cũng đang xây dựng dự thảo liên quan đến hoạt động truy xuất nguồn gốc hàng hóa.

Quan điểm hiện nay là các sản phẩm, hàng hóa lưu thông trên thị trường đều cần được định danh và có khả năng truy xuất nguồn gốc. Đây sẽ là yêu cầu bắt buộc đối với doanh nghiệp trong thời gian tới.