Người mua bất động sản chuyển từ kỳ vọng tăng giá sang ưu tiên giá trị thực

Tâm lý thị trường đã tích cực trở lại, theo cách thận trọng hơn

Theo khảo sát với hơn 1.000 người tiêu dùng trong quý 2/2026 của Batdongsan.com.vn, 56% người được hỏi đang có đánh giá tích cực về thị trường, gồm 38% lạc quan và 18% rất lạc quan. Nhóm rất bi quan chỉ còn khoảng 1%, trong khi 28% vẫn quan sát và 15% giữ tâm lý thận trọng.

Bà Đỗ Thị Ngọc Ánh, Quản lý kinh doanh cấp cao của Batdongsan.com.vn, nhận định: “Nếu chọn một từ để mô tả tâm lý thị trường quý 2/2026 thì đó là ‘tỉnh táo’. Tâm lý tiêu cực đã giảm nhưng thị trường không hưng phấn mà rất cẩn trọng. Đây là nền tâm lý quan trọng để nhu cầu quay lại một cách ổn định”.

Tại TP.HCM, gần 67% người tham gia khảo sát cho biết đang lạc quan và kỳ vọng vào những thay đổi sau sáp nhập. Trong khi đó, 55% người được hỏi tại Hà Nội giữ thái độ thận trọng do đang theo dõi thi công quy hoạch.

Kỳ vọng về 6 tháng tới của người tiêu dùng bất động sản nhìn chung tích cực. Có 61% người được hỏi tại Hà Nội và 73% tại TP.HCM dự báo thị trường sẽ “ấm dần lên” hoặc “sôi động hơn”. Tỷ lệ dự báo thị trường trầm lắng hơn chỉ ở mức 10% tại Hà Nội và 8% tại TP.HCM.

Gần 70% người mua hướng tới vùng ven

Một trong những thay đổi rõ nét ở người mua bất động sản là sự dịch chuyển khỏi tư duy "phải ở trung tâm".

Cụ thể, 69% người được hỏi lựa chọn vùng ven hoặc các khu vực đang phát triển trong chiến lược tìm kiếm bất động sản 3–5 năm tới.

Ông Đồng Quang Cảnh – Quản lý kinh doanh cấp cao của Batdongsan.com.vn, cho biết: “Vùng ven được lựa chọn không đơn thuần vì giá rẻ hơn. Người mua chấp nhận ở xa trung tâm để đổi lấy không gian sống lớn hơn, mức giá dễ tiếp cận hơn và kết nối hạ tầng trong tương lai. Khác với các chu kỳ trước, lợi thế cạnh tranh của vùng ven hiện nay nằm ở kỳ vọng ‘còn dư địa phát triển’ và một tương lai đủ rõ ràng”.

Khảo sát từ Batdongsan.com.vn cũng cho thấy người tiêu dùng đánh giá 6 tháng tới là thời điểm phù hợp để mua và đầu tư hơn là bán. Trong đó, loại hình được lựa chọn nghiêng mạnh về các sản phẩm mang tính an toàn với pháp lý rõ ràng, hạ tầng, cộng đồng ổn định.

Lãi suất vẫn là ranh giới tâm lý của quyết định vay

Một yếu tố khác được người tiêu dùng theo dõi sát sao trong thời gian qua là lãi suất. Đa số không kỳ vọng lãi suất sẽ giảm mạnh trong thời gian tới, nhưng cũng không lo ngại kịch bản tăng đột biến. Điểm đáng chú ý là, thực tế lãi suất vay mua nhà hiện nay dao động 8-12%/năm, trong khi người dùng đánh giá khoảng 5-7%/năm mới là vùng lãi suất phù hợp để vay mua bất động sản.

Khi lãi suất vượt 7%, tâm lý người mua bắt đầu phân hóa. Trên 9%, sức chịu đựng giảm rõ rệt và phần lớn sẽ cân nhắc lại quyết định xuống tiền.

Hiện nay,  tâm lý người tiêu dùng bất động sản quý 2/2026 người mua để ở chiếm tỷ trọng cao hơn người mua đầu tư. Trong đó, 65% người mua để ở là mua căn nhà đầu tiên với mục đích nâng cấp môi trường sống chiếm tỷ lệ khá lớn. Điều này cho thấy quyết định mua nhà ngày càng gắn với chất lượng sống thay vì chỉ dựa trên kỳ vọng tài sản tăng giá.

Các điều kiện quan trọng để người mua xuống tiền gồm pháp lý minh bạch, hạ tầng - quy hoạch rõ ràng, và tích lũy đủ tài chính.

Có 84% người mua để ở cho biết có nhu cầu vay. Tuy nhiên, khả năng trả nợ hàng tháng được kiểm soát chặt chẽ. Phần lớn người mua, kể cả ở nhóm thu nhập cao, ưu tiên dành khoảng 20–40% thu nhập cho khoản trả góp thay vì sử dụng đòn bẩy ở mức tối đa.

Những con số này phản ánh tâm lý kiểm soát rủi ro tài chính ngày càng rõ trong nhóm mua nhà để ở.

Dòng tiền của người bán vẫn có xu hướng quay lại thị trường

Hiện  người bán không còn chịu áp lực lớn như trong giai đoạn trước, nhưng vẫn phải điều chỉnh kỳ vọng giá theo sức cầu thực tế. Động lực bán chủ yếu là tái cơ cấu danh mục, nâng cấp tài sản hoặc chuyển sang cơ hội đầu tư mới.

Đáng chú ý, trong số những người bán, 81% người tham gia khảo sát cho biết họ dự định tiếp tục mua bất động sản khác, chủ yếu hướng tới sản phẩm chung cư ở các khu vực vệ tinh và vùng ven. Điều này cho thấy dòng vốn vẫn đang lưu thông trong thị trường thay vì rút ra ngoài.

Tuy nhiên, khoảng cách kỳ vọng giá giữa người bán và người mua vẫn là rào cản lớn. Tại TP.HCM, người bán chủ yếu cho rằng bị trả giá thấp nhưng thanh khoản vẫn tương đối tốt. Trong khi đó, tại Hà Nội, người bán đồng thời gặp hai vấn đề là bị trả giá thấp và thanh khoản chậm.

Có thế thấy rằng, các nhóm người tiêu dùng đều có nhu cầu hành động. Người mua chờ pháp lý rõ ràng, hạ tầng hiện hữu và gói vay phù hợp. Người bán chờ mức giá hợp lý và thanh khoản cải thiện. Người thuê chờ tích lũy đủ tài chính để chuyển từ thuê sang mua. Chủ cho thuê tìm kiếm điểm cân bằng giữa dòng tiền khai thác và giá trị tài sản.

Ông Đồng Quang Cảnh nhận định: “Nhu cầu không biến mất, mà đang bị nén bởi các điều kiện. Thị trường sẽ phục hồi bền vững khi những điểm kích hoạt về tài chính, pháp lý, hạ tầng và thanh khoản cùng được tháo gỡ”.