Đông Nam Á thành điểm nóng thương mại điện tử toàn cầu, tăng trưởng nhanh thứ hai thế giới vào năm 2029

Thị trường thương mại điện tử Đông Nam Á được dự báo sẽ trở thành khu vực tăng trưởng nhanh thứ hai thế giới trong giai đoạn 2024 - 2029, với động lực chính đến từ sự bùng nổ của thanh toán kỹ thuật số, đặc biệt là ví điện tử và các phương thức thanh toán nội địa.

Theo nghiên cứu mới do 2C2P by Antom công bố và được thực hiện bởi IDC, quy mô thị trường thương mại điện tử Đông Nam Á dự kiến đạt khoảng 289,8 tỷ USD vào năm 2029, tăng 85,4% so với năm 2024. Khu vực này được dự báo đạt tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) khoảng 13,2%, chỉ đứng sau Ấn Độ trên toàn cầu.

Nghiên cứu mang tên “Cách Đông Nam Á mua sắm và thanh toán năm 2026: Khai phá tiềm năng của các Doanh nghiệp vừa và nhỏ” cho thấy thanh toán kỹ thuật số sẽ tiếp tục là nền tảng thúc đẩy tăng trưởng thương mại điện tử trong những năm tới.

Đến năm 2029, khoảng 97% tổng giao dịch thương mại điện tử tại Đông Nam Á được dự báo sẽ thực hiện thông qua các hình thức thanh toán số, tăng mạnh so với mức 89% ghi nhận năm 2024.

Trong đó, nhóm thanh toán nội địa như chuyển khoản thời gian thực hoặc hệ thống thanh toán qua ngân hàng địa phương được dự báo tăng trưởng mạnh nhất.

Quy mô phân khúc này có thể đạt 92 tỷ USD vào năm 2029, tăng hơn gấp đôi so với mức 45,1 tỷ USD của năm 2024. Điều này đồng nghĩa thanh toán nội địa sẽ vượt thẻ để trở thành phân khúc đóng góp lớn nhất trong lĩnh vực thanh toán kỹ thuật số tại Đông Nam Á.

Ví điện tử cũng tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh. IDC dự báo thị trường ví điện tử trong khu vực sẽ đạt khoảng 79 tỷ USD vào năm 2029, tăng 107% so với năm 2024. Thị phần ví điện tử trong thương mại điện tử được kỳ vọng tăng từ 24% lên 27% trong cùng giai đoạn.

Trong khi đó, mô hình “Mua trước Trả sau” (BNPL) được xem là nhóm có tốc độ tăng nhanh nhất, với mức tăng trưởng dự kiến lên tới 174%, từ 6,9 tỷ USD năm 2024 lên khoảng 18,9 tỷ USD vào năm 2029.

Theo đánh giá của các đơn vị nghiên cứu, sự phát triển của thanh toán kỹ thuật số phần nào xuất phát từ đặc điểm thị trường Đông Nam Á, nơi tỷ lệ sử dụng thẻ tín dụng và dịch vụ ngân hàng truyền thống vẫn còn hạn chế.

Dữ liệu từ Ngân hàng Thế giới cho thấy khoảng 56% dân số trong khu vực hiện chưa sử dụng thẻ, tạo điều kiện để các phương thức thanh toán thay thế phát triển mạnh.

Việt Nam, Indonesia và Thái Lan được xem là những thị trường nổi bật về tốc độ phổ cập ví điện tử và thanh toán nội địa. Đây cũng là các quốc gia ghi nhận xu hướng người dùng ngày càng ưu tiên thanh toán qua QR Code, chuyển khoản tức thời hoặc ví điện tử khi mua sắm trực tuyến.

SME trở thành động lực mới của thương mại điện tử

Bên cạnh xu hướng thanh toán, báo cáo cũng dành nhiều sự chú ý cho nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME), lực lượng được xem là trụ cột tăng trưởng mới của nền kinh tế số khu vực.

Theo IDC, đến năm 2029, SME có thể đóng góp khoảng 58% tổng giá trị thương mại điện tử Đông Nam Á. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi số của nhóm doanh nghiệp này vẫn tồn tại nhiều rào cản.

Khảo sát được thực hiện trên 600 SME tại sáu thị trường gồm Việt Nam, Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore và Thái Lan cho thấy 66% doanh nghiệp hiện đã tham gia bán hàng trực tuyến.

Dù vậy, khoảng 1/3 doanh nghiệp vẫn phụ thuộc đáng kể vào tiền mặt trong hoạt động vận hành hằng ngày.

Các thách thức lớn nhất được ghi nhận gồm chi phí đầu tư cao, khó khăn trong tích hợp hệ thống, lo ngại về gian lận và hạn chế về hạ tầng công nghệ.

Tại Việt Nam và Singapore, vấn đề bảo mật và khả năng tích hợp hệ thống thanh toán là mối quan tâm hàng đầu, trong khi Indonesia và Philippines gặp nhiều khó khăn hơn về hạ tầng kết nối.

Đáng chú ý, có tới 63% SME cho biết hệ thống thanh toán hiện tại cần được nâng cấp hoặc thay thế để đáp ứng các xu hướng thanh toán mới.

Dù mới chỉ khoảng 49% SME tham gia giao dịch xuyên biên giới, phần lớn doanh nghiệp được khảo sát đều cho biết có kế hoạch mở rộng hoạt động quốc tế trong vòng hai năm tới.

IDC ước tính việc thúc đẩy thương mại điện tử xuyên biên giới trong nhóm SME có thể giúp thị trường Đông Nam Á tăng thêm khoảng 20,8 tỷ USD doanh thu vào năm 2029.

Ông Worachat Luxkanalode, Tổng Giám đốc Tập đoàn 2C2P by Antom, cho rằng hệ sinh thái thanh toán tại Đông Nam Á đang thay đổi rất nhanh, buộc doanh nghiệp phải thích ứng với nhiều phương thức thanh toán nội địa khác nhau nếu muốn mở rộng quy mô hoạt động.

Theo ông Worachat Luxkanalode, các doanh nghiệp SME hiện đóng góp hơn một nửa GDP tại nhiều thị trường Đông Nam Á và tạo việc làm cho phần lớn lực lượng lao động, song vẫn còn gặp nhiều trở ngại trong quá trình số hóa.

Vì vậy, nhu cầu về những nền tảng thanh toán có thể hỗ trợ đa dạng phương thức thanh toán, đồng thời đơn giản hóa vận hành xuyên biên giới, đang ngày càng trở nên rõ nét hơn.