Đề xuất bỏ bảo hiểm xe máy bắt buộc, Bộ Tài chính chính thức lên tiếng

Bảo hiểm trách nhiệm dân sự (TNDS) bắt buộc đối với xe máy tiếp tục trở thành chủ đề được nhiều người quan tâm khi cử tri tỉnh Cà Mau kiến nghị bãi bỏ loại hình bảo hiểm này. Trước phản ánh về việc khó được bồi thường và thủ tục còn rườm rà, Bộ Tài chính đã có văn bản trả lời, đồng thời cho biết sẽ tiếp tục nghiên cứu để hoàn thiện chính sách trong thời gian tới.

Theo văn bản phản hồi kiến nghị của cử tri do Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội chuyển đến, cử tri tỉnh Cà Mau cho rằng bảo hiểm TNDS bắt buộc đối với xe gắn máy chưa phát huy hiệu quả như kỳ vọng. Nhiều trường hợp khi xảy ra tai nạn gặp khó khăn trong quá trình yêu cầu doanh nghiệp bảo hiểm bồi thường, trong khi thủ tục hồ sơ còn phức tạp, khiến người dân ngại sử dụng quyền lợi của mình. Vì vậy, cử tri đề nghị xem xét bãi bỏ quy định bắt buộc đối với loại bảo hiểm này.

Tuy nhiên, Bộ Tài chính khẳng định bảo hiểm TNDS của chủ xe cơ giới là loại hình bảo hiểm bắt buộc nhằm bảo vệ trách nhiệm dân sự của chủ phương tiện đối với người thứ ba và hành khách theo quy định của pháp luật. Đây là chính sách đã được triển khai tại Việt Nam từ năm 1988 theo Nghị định số 30-HĐBT.

Theo Bộ Tài chính, với mức phí bảo hiểm tương đối thấp, chỉ từ 55.000 đồng hoặc 60.000 đồng mỗi năm đối với xe máy, người tham gia có thể được chi trả tối đa 50 triệu đồng đối với thiệt hại về tài sản và 150 triệu đồng đối với thiệt hại về sức khỏe, tính mạng theo quy định hiện hành.

Hiện nay, bảo hiểm TNDS bắt buộc của chủ xe cơ giới, bao gồm xe máy, được điều chỉnh bởi nhiều văn bản pháp luật như Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2022, Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 (có hiệu lực từ ngày 1/1/2025), Nghị định số 67/2023/NĐ-CP về bảo hiểm bắt buộc và Nghị định số 174/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 78/2026/NĐ-CP.

Bộ Tài chính cho biết các quy định hiện hành đã bổ sung nhiều nội dung nhằm tăng quyền lợi cho chủ xe như điều chỉnh mức phí, mức trách nhiệm bảo hiểm và đơn giản hóa hồ sơ, thủ tục bồi thường so với trước đây.

Cơ quan này cũng dẫn thực tế cho thấy bảo hiểm TNDS bắt buộc đối với xe cơ giới vẫn được áp dụng tại nhiều quốc gia trên thế giới, bao gồm các nước phát triển như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc và các nước thuộc Liên minh châu Âu, cũng như nhiều quốc gia có số lượng xe máy lớn như Ấn Độ, Trung Quốc và các nước ASEAN.

Đáng chú ý, theo thống kê được Bộ Tài chính công bố, trong năm 2025 chỉ khoảng 17% số xe máy đang lưu hành tại Việt Nam tham gia bảo hiểm TNDS bắt buộc, trong khi cả nước có khoảng 72 triệu xe máy. Trong khi đó, tỷ lệ tai nạn giao thông liên quan đến mô tô, xe gắn máy chiếm tới 63,48%.

Theo Bộ Tài chính, thực tế này cho thấy nhiều chủ xe vẫn chưa nhận thức đầy đủ ý nghĩa của loại hình bảo hiểm này. Không ít người chỉ mua bảo hiểm xe máy để đối phó với việc kiểm tra của cơ quan chức năng thay vì coi đây là công cụ bảo vệ tài chính khi không may gây thiệt hại cho người khác.

Để hỗ trợ người dân, từ ngày 1/12/2024, Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam đã đưa vào hoạt động đường dây nóng chung 24/7 với số 1900.633.880, đồng thời các doanh nghiệp bảo hiểm vẫn duy trì tổng đài riêng nhằm tiếp nhận thông tin, hướng dẫn và giải đáp các vấn đề liên quan đến bảo hiểm TNDS bắt buộc.

Bên cạnh đó, Bộ Tài chính cho biết sẽ tiếp tục tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy định về bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới.

Đáng chú ý, trước những phản ánh từ thực tiễn, Bộ Tài chính cho biết sẽ phối hợp với Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam, các doanh nghiệp bảo hiểm và cơ quan liên quan thành lập Tổ nghiên cứu bảo hiểm bắt buộc TNDS của chủ xe cơ giới. Nhóm nghiên cứu sẽ rà soát việc thực hiện Nghị định số 67/2023/NĐ-CP, đánh giá riêng hiệu quả của bảo hiểm bắt buộc đối với xe mô tô, xe gắn máy, đồng thời tổng hợp những khó khăn, vướng mắc từ cả doanh nghiệp và người tham gia bảo hiểm.

Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính sẽ nghiên cứu, đề xuất lộ trình sửa đổi, bổ sung quy định theo hướng tiếp tục đơn giản hóa thủ tục bồi thường, rà soát mức trách nhiệm bảo hiểm đối với thiệt hại về người, hoàn thiện quy định về cung cấp sản phẩm bảo hiểm và cắt giảm tối đa chi phí vận hành. Mục tiêu là hoàn thiện hành lang pháp lý, đồng thời bảo đảm cân bằng quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia bảo hiểm.

Như vậy, trước kiến nghị bãi bỏ bảo hiểm xe máy bắt buộc, Bộ Tài chính chưa có chủ trương bãi bỏ loại hình bảo hiểm này. Thay vào đó, cơ quan quản lý cho biết sẽ tiếp tục nghiên cứu, đánh giá hiệu quả thực tế và hoàn thiện chính sách để việc triển khai thuận tiện, minh bạch và bảo đảm quyền lợi của người dân.