Bữa cơm tất niên: Khi mọi khoảng cách được xóa nhòa

Khoảnh khắc ưu tiên giữa bộn bề cuối năm

Trong năm, không phải gia đình nào cũng duy trì được thói quen ăn cơm đông đủ. Lịch làm việc kéo dài, nhịp sinh hoạt lệch nhau, con cái học tập hoặc làm việc xa khiến những bữa cơm chung trở nên thưa thớt. Tất niên vì vậy trở thành dịp hiếm hoi mà sự có mặt của mỗi người được đặt lên hàng đầu.

Từ sáng 30 Tết, không khí chuẩn bị đã bắt đầu. Ở nhiều gia đình, việc nấu nướng được phân chia tự nhiên: người đi chợ, người sơ chế, người dọn dẹp. Những món ăn quen thuộc như bánh chưng, thịt kho, canh măng, giò chả… xuất hiện không chỉ vì yếu tố ẩm thực, mà còn bởi giá trị biểu trưng cho sự đủ đầy, gắn kết.

Trước khi dùng bữa, nhiều gia đình thực hiện nghi thức cúng tổ tiên. Bàn thờ được lau dọn, hoa tươi thay mới, mâm cơm bày biện trang trọng. Trong không khí trang nghiêm, các thành viên thắp hương, tưởng nhớ ông bà và tổng kết một năm đã qua. Nghi thức này góp phần duy trì sự kết nối giữa các thế hệ, đồng thời nhắc nhở về nền tảng gia đình.

Khi đối thoại thay cho khoảng cách

Sau phần lễ là thời điểm mọi người thực sự ngồi lại. Điện thoại được đặt sang một bên, câu chuyện xoay quanh công việc, học tập, sức khỏe và kế hoạch sắp tới. Có gia đình chia sẻ niềm vui khi một thành viên đạt thành tựu mới; cũng có gia đình thẳng thắn nói về những khó khăn, áp lực tài chính hay biến cố bất ngờ.

Bữa cơm tất niên vì thế không chỉ để tổng kết thành tích, mà còn là không gian đối thoại. Những hiểu lầm nhỏ có thể được tháo gỡ qua trao đổi trực tiếp. Những lo lắng được chia sẻ thay vì giữ trong im lặng. Dù không phải mọi vấn đề đều được giải quyết trong một buổi tối, việc cùng ngồi xuống đã tạo tiền đề cho sự thấu hiểu.

Đối với người làm việc xa quê, ý nghĩa của bữa cơm này càng rõ nét. Sau thời gian dài sống độc lập, họ trở lại vai trò quen thuộc trong gia đình. Cảm giác ăn bữa cơm nhà, trò chuyện với cha mẹ, anh chị em giúp thu hẹp khoảng cách địa lý và tâm lý tích lũy suốt năm.

Những năm gần đây, hình thức tổ chức tất niên có nhiều thay đổi. Một số gia đình đặt tiệc tại nhà hàng hoặc tối giản mâm cỗ để giảm áp lực chuẩn bị. Tuy nhiên, giá trị cốt lõi không nằm ở số lượng món ăn mà ở sự hiện diện thực chất của các thành viên. Bữa cơm chỉ thực sự trọn vẹn khi mọi người dành thời gian lắng nghe nhau.

Khi bữa ăn kết thúc, nhiều gia đình tiếp tục quây quần chờ giao thừa. Không khí thường nhẹ nhàng hơn sau khi những câu chuyện trong năm đã được chia sẻ. Việc nhìn lại một chặng đường giúp mỗi người xác định rõ điều cần giữ lại và điều nên thay đổi trong năm mới.

Trong đời sống gia đình Việt, bữa cơm tất niên vì thế mang ý nghĩa vượt ra ngoài một nghi thức truyền thống. Đó là điểm giao giữa cũ và mới, giữa cá nhân và tập thể, giữa những hành trình riêng và giá trị chung. Khi các thành viên cùng hiện diện quanh một bàn ăn, những khoảng cách về công việc, thế hệ hay quan điểm phần nào được thu hẹp.

Năm mới bắt đầu từ sự kết nối ấy, khi gia đình tiếp tục đóng vai trò nền tảng, để mỗi người bước vào chặng đường phía trước với tâm thế ổn định và rõ ràng hơn.