3 lớp 'lá chắn' truy xuất nguồn gốc của doanh nghiệp gas trước nạn tráo đổi, làm giả bình

'Nếu không có truy vết, rủi ro thất thoát và tráo đổi là rất lớn'

Chia sẻ tại tọa đàm “Truy xuất nguồn gốc - Lá chắn bảo vệ doanh nghiệp và người tiêu dùng”, ông Nguyễn Khắc Trí, đại diện Tổng công ty Gas Petrolimex cho biết, ngành gas là một trong những lĩnh vực có mức độ rủi ro gian lận cao do đặc thù sản phẩm có giá trị lớn, lưu thông liên tục và dễ bị can thiệp trong quá trình phân phối.

“Đối với ngành gas, chúng tôi luôn đối mặt với nhiều rủi ro như thất thoát hàng hóa, thừa thiếu trong quá trình vận hành, hay tình trạng bình gas bị chiếm dụng, tráo đổi trên thị trường. Vì vậy, doanh nghiệp buộc phải xây dựng một hệ thống quản lý và truy vết chặt chẽ hơn rất nhiều so với trước đây”, ông Trí nhấn mạnh.

Theo đại diện Petrolimex Gas, áp lực không chỉ đến từ gian lận bên ngoài mà còn đến từ yêu cầu ngày càng cao về minh bạch của thị trường. Người tiêu dùng muốn biết rõ nguồn gốc sản phẩm, cơ quan quản lý siết chặt tiêu chuẩn, trong khi doanh nghiệp phải đảm bảo dữ liệu vận hành nội bộ chính xác tuyệt đối.

“Doanh nghiệp hiện chịu áp lực minh bạch từ nhiều phía: từ quản lý nhà nước, từ khách hàng và cả từ chính nhu cầu quản trị nội bộ. Nếu không có hệ thống truy xuất đủ mạnh, rất khó kiểm soát toàn bộ vòng đời của sản phẩm”, ông Trí chia sẻ thêm.

Từ thực tế đó, Petrolimex Gas xác định truy xuất nguồn gốc không chỉ là yêu cầu tuân thủ mà đã trở thành một cấu phần trong hệ thống quản trị tài sản. Mỗi bình gas không đơn thuần là hàng hóa mà được xem như một đơn vị tài sản có danh tính riêng trong chuỗi vận hành.

Ba lớp truy xuất để kiểm soát vòng đời sản phẩm

Để đối phó với gian lận thương mại, Petrolimex Gas đang triển khai mô hình truy xuất nguồn gốc nhiều lớp, trong đó mỗi lớp đóng vai trò như một tầng bảo vệ độc lập nhưng liên kết chặt chẽ với nhau.

Ở lớp đầu tiên, mỗi bình gas được gắn số series riêng trực tiếp trên vỏ. Đây là định danh cơ bản giúp doanh nghiệp kiểm soát từng sản phẩm trong hệ thống. Theo ông Nguyễn Khắc Trí, có thể coi đây là “chứng minh thư” của từng bình gas, giúp nhận diện và quản lý vòng đời sản phẩm ngay từ khâu xuất xưởng.

Lớp thứ hai được triển khai sau khi chiết nạp và đóng bình, sử dụng tem chống giả kết hợp mã QR code. Đây là lớp xác thực phục vụ truy xuất thông tin trên thị trường, giúp người tiêu dùng và đại lý có thể kiểm tra nhanh tính hợp lệ của sản phẩm.

“Sau khi chiết nạp và đưa ra thị trường, chúng tôi sử dụng thêm tem chống giả và mã QR để phục vụ truy xuất nguồn gốc. Đây là lớp kiểm tra quan trọng trong quá trình lưu thông”, ông Trí cho biết.

Ở lớp thứ ba, doanh nghiệp đang nghiên cứu ứng dụng chip NFC hoặc các thiết bị nhận diện điện tử. Đây được xem là bước tiến quan trọng nhằm nâng cấp hệ thống quản trị từ truy xuất thông tin sang quản trị vòng đời sản phẩm theo thời gian thực.

Theo đại diện Petrolimex Gas, hiện doanh nghiệp đã triển khai ổn định hai lớp đầu tiên và đang từng bước nghiên cứu lớp công nghệ cao hơn. Mục tiêu là kiểm soát chính xác hơn dòng chảy của từng bình gas từ khâu chiết nạp, vận chuyển đến phân phối.

Không chỉ dừng ở khía cạnh chống gian lận, hệ thống truy xuất này còn tạo ra một nền tảng dữ liệu phục vụ quản trị doanh nghiệp. Mỗi lượt quét QR không chỉ là hành động xác thực mà còn tạo ra dữ liệu giúp theo dõi lưu thông hàng hóa, hạn chế chiếm dụng vỏ bình và tối ưu vận hành.

“Truy xuất nguồn gốc hiện không chỉ là công cụ chống giả, mà đang trở thành một hệ thống dữ liệu phục vụ quản trị doanh nghiệp”, ông Trí nhấn mạnh.

Bên cạnh giải pháp nội tại, doanh nghiệp cũng kỳ vọng hành lang pháp lý sẽ tiếp tục được hoàn thiện theo hướng rõ ràng và đồng bộ hơn. Việc chuẩn hóa mã sản phẩm, mã ngành hàng và tăng cường liên thông dữ liệu được xem là điều kiện quan trọng để hệ thống truy xuất phát huy hiệu quả trên diện rộng.

Trong bối cảnh gian lận thương mại ngày càng tinh vi, mô hình “ba lớp truy xuất” không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà đang trở thành một phần của chiến lược cạnh tranh, nơi minh bạch và niềm tin trở thành giá trị cốt lõi của doanh nghiệp trên thị trường.