Đổi mới sát hạch lái xe: Người dân được gì?

Đây là một trong những thay đổi lớn được đặt ra trong bối cảnh tai nạn giao thông đã giảm mạnh nhưng vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt tại đô thị và khu vực nông thôn.

Với người dân, việc siết chặt từ khâu đào tạo, sát hạch lái xe được kỳ vọng giúp giảm tai nạn, giảm chi phí xã hội và bảo vệ an toàn cho gia đình, thay vì chỉ “học để thi, thi để lấy bằng”.

Tai nạn giao thông giảm mạnh, nhưng chưa bền vững

Theo Thông báo 26/TB-VPCP của Văn phòng Chính phủ, năm 2025 ghi nhận kết quả tích cực khi tai nạn giao thông giảm sâu trên cả ba tiêu chí: Số vụ giảm hơn 22%; Số người chết giảm hơn 6%; Số người bị thương giảm gần 30% so với năm 2024.

Tuy nhiên, các vụ tai nạn nghiêm trọng vẫn xảy ra, chủ yếu liên quan đến xe kinh doanh vận tải, mô tô – xe máy và học sinh. Ùn tắc tại Hà Nội và TP.HCM tiếp tục kéo dài, gây tốn thời gian, chi phí nhiên liệu và ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt của người dân.

Một trong những nguyên nhân được chỉ ra là người lái thiếu kỹ năng xử lý tình huống và chưa nắm vững luật giao thông, dù đã có GPLX. Điều này khiến nhiều vụ tai nạn xảy ra trong các tình huống quen thuộc: nhập làn, chuyển hướng, tránh chướng ngại vật hay đi trong điều kiện mưa, đêm.

Việc đổi mới sát hạch được định hướng theo hướng: Tăng nội dung thực hành sát với điều kiện giao thông thật. Đánh giá đúng kỹ năng lái an toàn, không chỉ nhớ lý thuyết. Hạn chế tình trạng “học mẹo” để “thi đối phó”.

Người dân có thể sẽ mất thêm thời gian học và thi, nhưng đổi lại là khả năng lái xe an toàn hơn, ít rủi ro hơn trong dài hạn.

Mục tiêu 2026: Giảm một nửa tai nạn giao thông

Từ năm 2026, Chính phủ đặt mục tiêu giảm ít nhất 50% số vụ tai nạn, số người chết và bị thương tính trên 100.000 dân; riêng các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM phấn đấu giảm 60–70%.

Để đạt được mục tiêu này, nhiều giải pháp đồng thời được triển khai:

• Kiểm soát chặt nồng độ cồn, hướng tới mục tiêu 100% người điều khiển phương tiện không vi phạm.

• Khai thác dữ liệu từ camera, thiết bị giám sát hành trình để xử phạt nguội.

• Ứng dụng công nghệ trong điều hành giao thông, cảnh báo tai nạn.

Với người tiêu dùng, điều này đồng nghĩa vi phạm dễ bị phát hiện hơn, nhưng môi trường giao thông cũng an toàn và minh bạch hơn.

Một điểm mới đáng chú ý là trách nhiệm của gia đình và nhà trường trong quản lý học sinh tham gia giao thông. Học sinh sẽ được học an toàn giao thông trong chương trình chính khóa. Tập huấn và cấp chứng nhận kỹ năng điều khiển xe máy điện, xe đạp điện.

Phụ huynh được yêu cầu không giao xe cho con khi chưa đủ điều kiện, tránh rủi ro pháp lý và tai nạn đáng tiếc.

Hạ tầng và đô thị: Hướng tới giao thông dễ đi, dễ sống

Bộ Xây dựng được giao rà soát tổ chức giao thông theo hướng: Tách làn ô tô – xe máy tại các tuyến đủ điều kiện; Giảm xung đột tại nút giao, đường nhánh; Tăng diện tích đất dành cho giao thông đô thị.

Song song đó là phát triển đường sắt, đường thủy, hàng không nhằm giảm áp lực cho đường bộ, giúp người dân có thêm lựa chọn di chuyển an toàn, tiết kiệm.

Hai đô thị lớn là Hà Nội và T.P Hồ Chí Minh sẽ triển khai Đề án “Thành phố an toàn”, gắn giao thông với mục tiêu, giảm ùn tắc, giảm ô nhiễm từ phương tiện, kiểm soát chặt xe chở vật liệu, phế thải gây mất an toàn.

Với người dân, đây là những yếu tố tác động trực tiếp đến sức khỏe, chi phí sinh hoạt và chất lượng sống đô thị.