Bỏ bằng tốt nghiệp THCS: Phụ huynh cần biết gì?

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư 10/2026/TT-BGDĐT về Quy chế văn bằng, chứng chỉ (VBCC) của hệ thống giáo dục quốc dân, có hiệu lực từ ngày 15/4/2026. Quy chế cụ thể hóa các nội dung mới tại Luật Giáo dục và các luật sửa đổi liên quan đến giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp.

Bỏ cấp bằng tốt nghiệp THCS, bổ sung bằng trung học nghề

Theo quy định mới, thay vì cấp bằng tốt nghiệp THCS như trước, học sinh sẽ được xác nhận hoàn thành chương trình THCS trong học bạ. Thẩm quyền cấp bằng tốt nghiệp THPT được giao cho hiệu trưởng.

Quy chế đồng thời bổ sung bằng trung học nghề; mở rộng phạm vi điều chỉnh sang cả văn bằng, chứng chỉ của giáo dục nghề nghiệp; bổ sung hình thức văn bằng số, chứng chỉ số song song với bản giấy.

Thông tư thay thế toàn bộ các quy định về VBCC trước đây được ban hành rải rác ở nhiều văn bản của Bộ GD-ĐT và Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, nhằm tạo thuận lợi cho cơ sở giáo dục, cán bộ quản lý và người học trong tra cứu, thực hiện.

Rút ngắn thời gian cấp bằng, xây dựng cơ sở dữ liệu toàn quốc

Quy chế nhấn mạnh chuyển đổi số toàn diện trong quản lý VBCC. Lần đầu tiên, khái niệm văn bằng, chứng chỉ số được quy định cụ thể, bao gồm việc cấp, lưu trữ, xử lý dữ liệu; cấp bản sao, chỉnh sửa, thu hồi, hủy bỏ VBCC số.

Bộ GD-ĐT sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu VBCC dùng chung toàn quốc, phục vụ cấp văn bằng số, lưu trữ dữ liệu đã cấp và công khai thông tin. Thông tin trích xuất từ cơ sở dữ liệu có giá trị pháp lý tương đương thông tin trong sổ gốc; dữ liệu tra cứu từ hệ thống hoặc trên ứng dụng VNeID được sử dụng thay cho bản sao từ sổ gốc để xác minh VBCC.

Việc cập nhật, công khai thông tin áp dụng cả với văn bằng, chứng chỉ đã cấp trước khi Thông tư có hiệu lực. Các đơn vị phải bảo đảm nguyên tắc dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, chia sẻ, dùng chung”.

Thời hạn cấp bằng tốt nghiệp THPT bản giấy được rút từ 75 ngày xuống còn 30 ngày; thời hạn cấp VBCC số là 5 ngày kể từ khi có quyết định công nhận tốt nghiệp. Thủ tục được cắt giảm theo hướng ưu tiên giải quyết trên môi trường điện tử, không yêu cầu người dân cung cấp lại thông tin đã có trong các cơ sở dữ liệu của cơ quan nhà nước.

Quy chế cũng phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân. Bộ GD-ĐT tập trung ban hành quy định, thực hiện quản lý nhà nước, không làm thay địa phương; bỏ quy định Bộ in phôi VBCC, phân cấp cho Sở GD-ĐT hoặc cơ quan có thẩm quyền thực hiện (đối với bản giấy). Riêng mẫu bằng tốt nghiệp THPT được quy định thống nhất trên toàn quốc.

Ngoài ra, quy định mới cho phép cấp phó ký VBCC, giao quyền ký bản sao để giảm tải cho người đứng đầu; bổ sung cơ chế xử lý các trường hợp đặc biệt như mất sổ gốc, không còn người có thẩm quyền, hoặc khi cơ quan sáp nhập, chia tách, giải thể.

Đối với các vấn đề tồn đọng liên quan đến bằng tốt nghiệp THCS, Sở GD-ĐT được giao xử lý; UBND cấp xã phải bàn giao sổ gốc và tài liệu liên quan về Sở GD-ĐT trước ngày 31/5/2026.