Thái Anh Văn: Nữ lãnh đạo đầu tiên của Đài Loan

Từ một giáo sư luật, Thái Anh Văn trở thành cố vấn quan trọng trong các vấn đề quan trọng của chính quyền, tham gia chính trường và nỗ lực theo đuổi chức lãnh đạo Đài Loan. Và bà đã trở thành nữ lãnh đạo đầu tiên của Đài Loan

Năm 2016, Đài Loan có nữ lãnh đạo đầu tiên trong lịch sử: Thái Anh Văn. Là phụ nữ độc thân, yêu mèo, hay cười trước đám đông; Thái Anh Văn rất được lòng dân Đài bởi đường lối ngoại giao cứng rắn; không khoan nhượng nhưng rất cấp tiến.

Khi mới đắc cử, Thái Anh Văn (tên thân mật là Tiểu Anh) tuyên bố chủ quyền của Đài Loan, tích cực gặp gỡ các quốc gia đồng minh, hay việc bà… không thèm gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump là ấn tượng của Thái Văn Anh trên trường quốc tế.

Thái Anh Văn sinh ngày 31–8–1956 tại Bình Đông, Đài Loan. Bà là con gái út trong một gia đình khá giả, có 9 anh chị em. Thuở bé, cha bà hy vọng ít nhất sẽ có 1 đứa con theo nghề Luật để sau này còn trợ giúp cho việc kinh doanh của gia tộc. Trớ trêu thay, các anh chị của Thái Anh Văn đều không hứng thú với ngành Luật. Thế là, mọi hy vọng của cha đều phó thác vào cô út Thái Anh Văn. Cha bà bảo con gái hãy chọn ngành Luật là ưu tiên số 1 trong đời.

Thai Anh Van hinh anh 1
Thái Anh Văn là nữ lãnh đạo đầu tiên của Đài Loan.

Nghe lời cha, Tiểu Anh chăm chỉ viết tiếp giấc mơ dang dở của ông: đi học Luật. Năm 1978, Thái Anh Văn tốt nghiệp khoa Luật tại Đại học Quốc lập Đài Loan. Tiếp đó, bà du học tại Đại học Cornell, Trường Kinh tế London và trở thành giáo sư đại học. Những ngày còn là sinh viên trường Kinh Tế London, Thái Văn Anh là cô gái Á Đông nhỏ nhẹ, khá trầm tính, nhưng nói giọng Anh cực chuẩn.

Nói về Thái Anh Văn, J Michael Cole, một học giả quen biết bà cho hay: “Tôi cảm thấy chính trị chắc chắn không đến với Thái Anh Văn một cách tự nhiên. Bà ấy rất thích ngồi bên ly rượu vang đỏ, đọc sách và dành thời gian cho những con mèo”. Những ngày tranh cử, bà thường tĩnh lặng ngồi nghiên cứu chính sách với hai chú mèo cưng tên Think Think và Ah-Tsai. Đúng vậy, chính trị không là mục tiêu cuộc đời của Thái Anh Văn, nhưng chính những bước ngoặt của cuộc sống đã đưa cô gái sống nội tâm với biệt danh Tiểu Anh này trở thành nữ lãnh đạo đầu tiên của Đài Loan.

NHỮNG NGÃ RẼ CUỘC ĐỜI

Cuộc đời Thái Anh Văn có ba bước ngoặt lớn. Bước ngoặt đầu tiên vào năm 1993. Khi đang là chuyên gia kinh tế quốc tế và thương mại; Thái Anh Văn nhận lời mời của chính phủ Đài; vào làm việc cho Ủy ban Thương mại Quốc tế thuộc cơ quan Kinh tế của đảo Đài Loan. Đây là cơ quan có tiếng nói quyết định trong các cuộc đàm phán thương mại của Đài Loan và quốc tế.

Theo thời gian, phong cách làm việc cứng rắn; dứt khoát của Anh Văn đưa bà trở thành một trong những cố vấn tin cậy của cố lãnh đạo Đài Loan; ông Lý Đăng Huy. Bước ngoặt thứ 2 đến vào giai đoạn 2000–2004. Lúc này, lãnh đạo Trần Thủy Biển bổ nhiệm Thái Văn Anh làm chủ tịch Hội đồng các vấn đề về đại lục (MAC). Đây là cơ quan phụ trách các vấn đề quan hệ với Trung Quốc.

Khi ấy, danh tiếng của Thái Anh Văn trong chính trường Đài Loan như mặt trời ban trưa. Với quyết định này, Thái Anh Văn không chỉ là nữ chủ tịch đầu tiên của MAC, mà còn là chủ tịch trẻ nhất từ trước tới nay. Bước ngoặt thứ ba của cuộc đời chính trị của Thái Anh Văn là khi bà trở thành người phụ nữ đầu tiên giữ chức chủ tịch của Đảng Dân chủ Tiến bộ (DPP). Sau cuộc bầu cử năm 2008, DPP thất bại trước Quốc dân đảng (KMT). Nội bộ đảng lục đục kéo theo nguy cơ rạn nứt, đồng thời đảng cần tái cơ cấu và xem xét lại các chiến dịch tranh cử. Thái Anh Văn là người dẫn dắt DPP trong quãng thời gian sóng gió này.

Thai Anh Van hinh anh 2
Nữ lãnh đạo không lập gia đình. Bà sống cùng 2 chú mèo.

CẢM THÔNG VÀ CÓ XÚC CẢM 

Năm 2010, Thái Anh Văn tranh cử thị trưởng thành phố Tân Bắc. Dù thất bại trong cuộc đua này; chiến dịch tranh cử của bà đã đánh dấu quá trình; mà theo bà tự nhận là “từ một giáo sư đại học và tinh anh của xã hội; trở thành một chính khách có thể trao đổi tự nhiên với công chúng; cảm thông và có xúc cảm với những vấn đề và khiếu nại của người dân bình thường”.

Khi tranh cử vào ghế lãnh đạo Đài Loan năm 2016; Thái Anh Văn đối đầu với Mã Anh Cửu; người đã nắm giữ chức lãnh đạo Đài Loan 8 năm liên tiếp. Bằng việc cam kết giảm tỷ lệ thất nghiệp; ủng hộ cộng đồng LGBT và lựa chọn con đường ngoại giao cứng rắn hơn; Thái Anh Văn hoàn toàn khiến cử tri Đài Loan “phát cuồng”.

Trong suốt 70 năm lịch sử Đài Loan; Quốc dân Đảng nắm quyền phần lớn thời gian. Chiến thắng của Thái Anh Văn mới chỉ là chiến thắng lần thứ hai của Đảng Dân chủ Tiến bộ. Tuy nhiên, đó lại là một chiến thắng của lòng người; đưa Thái Anh Văn trở thành một biểu tượng đương đại của xứ Đài. Sau 2 năm giữ chức Tổng thống, Thái Anh Văn được mệnh danh là “Merkel của Đài Loan; và vẫn tiếp tục cuộc hành trình của một chính trị gia không điển hình như cách bà tự bạch về bản thân.

CÂU NÓI GÂY BÃO CỦA THÁI ANH VĂN

Là phụ nữ độc thân, chưa từng kết hôn và rất kín tiếng về đời sống cá nhân; sau khi Thái Anh Văn trở thành lãnh đạo Đài Loan, mạng xã hội ngay lập tức lan truyền câu trả lời của bà khi được hỏi vì sao vẫn chưa một lần kết hôn trong đời: “Tôi không muốn phải mua cả con lợn chỉ vì cần một cây xúc xích”.

Vì cách ví von tượng hình xúc xích và cách trả lời có phần đanh thép nhưng vẫn hài hước này; câu nói trên từng một thời gian trở thành hiện tượng trên khắp châu Á và thế giới. Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng nữ tổng thống chưa từng phát biểu như vậy. Cuộc đời độc thân của Thái Anh Văn khiến không ít người tò mò. Được biết, trong thời gian du học, nữ lãnh đạo từng có một mối tình sâu nặng.

Khi Thái Anh Văn chuẩn bị kết hôn thì chồng chưa cưới của bà đột ngột qua đời. Từ đó, bà sống một mình đến tận bây giờ. Là một phụ nữ độc thân, Thái Anh Văn rất không thích những ai cho rằng phụ nữ không chồng là… bất thường. Với bà, chồng con chỉ là một chọn lựa của cuộc sống. Nữ chính trị gia từng được Financial Times mô tả là “cựu giáo sư luật, nói chuyện nhỏ nhẹ, sống độc thân cùng hai con mèo; rất ngưỡng mộ một quan chức thương mại Mỹ không nổi danh”.

Người bà ngưỡng mộ là Charlene Barshefsky, đại diện thương mại Mỹ từ năm 2001. Tuy nhiên, theo nguồn tin chính thống, khi được hỏi vì sao vẫn độc thân, bà đã trả lời rằng: Trong xã hội ngày nay, một người không kết hôn vẫn có thể có được mọi thứ mà hôn nhân mang lại.

Bài: HÀ ANH

Tiếp Thị Gia Đình